•Artykułów• : 211
•Odsłon• : 2620084
W?o?cianie w dobrach Strzygi i D?ugie w 1809 roku.
20 lutego 1809 roku w Warszawie zmar? bezpotomnie wielmo?ny Juliusz Cissowski h. Sas, w?a?ciciel dbr Strzygi. W marcu tego samego roku pisarze aktowi z Lipna, Jzef Bronisz oraz Marceli Meller przybyli do Strzyg, aby sporz?dzi? inwentarz pozosta?o?ci po zmar?ym Juliuszu Cissowskim. Dobra strzyskie, w sk?ad ktrych oprcz Strzyg wchodzi?y: Sumin, Sumwko, Wulka, Tadajewo, Warpalice, Tomaszewo, przypad?y w 1802 roku Juliuszowi Cissowskiemu w drodze sukcesji po jego ojcu Jzefie Cissowskim. Oprcz Strzyg Juliusz Cissowski posiada? tak?e dobra Chrapo? wraz z cz??ciami na Pietrzyku, D?bwce, Boguszewcu i Mo?ciskach oraz dobra Skrwilno wraz z cz??ciami na Szczawnie, Rudzie, Zambrzycy wraz z Rumunkami Szucie, Szustek, Rak. Maj?tki te zmar?y naby? wsplnie z J.W. Miko?ajem Che?mickim, w?a?cicielem dbr okalewskich, na podstawie r?nych praw, ktre pisarzom aktowym przyby?ym do Strzyg w marcu 1809 roku, nie by?y znane. Inwentarz pozosta?o?ci po zmar?ym Juliuszu Cissowskim nie zawiera zatem opisu dbr chrapo?skich i skrwile?skich.
Dokument inwentaryzuje natomiast dobra D?ugie z przyleg?o?ciami, ktre zmar?y Juliusz Cissowski dzier?awi?, a ktre po jego zmar?ym w 1793 roku bracie Tomaszu Cissowskim dziedziczy?y ma?oletnie dzieci.
Przegl?d maj?tku pozosta?ego po zmar?ym nie omija? kwestii zwi?zanych z czynszami, daninami i innymi zobowi?zaniami w?o?cian. Wymienia si? w nim poszczeglnych w?o?cian, najcz??ciej znanych z imienia i nazwiska oraz ich obowi?zki i zaleg?o?ci wobec dworu. Jedynie ch?opi ze wsi Wrzeszewa oraz Tomaszewa nie s? zapisani z imion i nazwisk, przy czym zostaj? oni okre?leni mianem gburw, co wskazuje na ich odmienn? pozycj? spo?eczno-maj?tkow?, przejawiaj?c? si? m. in. w prawie w?asno?ci budynkw. Genezy tego nale?y si? z pewno?ci? doszukiwa? w ko?cu XVII oraz w wieku XVIII, kiedy obie wsie zosta?y obj?te osadnictwem ol?derskim. Jednocze?nie trzeba zauwa?y?, ?e nazwa gbur by?a bardzo rozpowszechniona w niedalekich Prusach Krlewskich, co z te? nie pozostawa?o bez wp?ywu na t? cz??? ziemi dobrzy?skiej.
Wykaz w?o?cian z dbr strzyskich przedstawia tabela 1, z dbr D?ugie, tabela 2.
tab. 1
|
Imi? i nazwisko |
P?ac? czynszu |
Daj? danin |
Inne | |||
|
|
z?otych polskich |
groszy |
g?si |
kap?onw |
mendli jaj |
|
|
Wie? Tadajewo |
|
|
|
|
|
|
|
Jan Zi?kowski |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Franciszek D?bocki |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Micha? Budzie?ski |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Tomasz ??tkowski |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Pawe? Ciborski |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Miko?ajowa Lotarska |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Komornicy: |
|
|
|
|
|
|
|
Ignacy Dynowski |
10 |
|
|
|
|
|
|
Kazimierz Zwoli?ski |
10 |
|
|
|
|
|
|
?osi?ska karczmarka |
15 |
|
|
|
|
|
|
Krzysztof ??tkowski |
10 |
|
|
|
|
|
|
Wojciech Przywitowski |
10 |
|
|
|
|
|
|
Wie? Warpalice |
|
|
|
|
|
|
|
G?owacki komornik |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Wi?niewski komornik |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Kaszubski komornik |
30 |
|
|
|
|
|
|
Zawieracz komornik |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Nowi?ski owczarz |
18 |
|
|
|
|
|
|
Dynowski komornik |
27 |
|
|
|
|
|
|
Roch ?apkowicz |
18 |
|
|
|
|
|
|
Langa le?ny |
|
|
|
|
|
kontrakt |
|
Filip Grewen |
|
|
|
|
|
kontrakt, do op?dzenia szkd latem |
|
Linka karczmarz |
|
|
|
|
|
ma morgi do karczem |
|
Ciborski komornik |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
J?drzej komornik |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Franciszek Szpaienka |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
M?ynarz na Busze |
180 |
|
|
|
|
|
|
Lewandowski komornik |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Wie? Sumin |
|
|
|
|
|
|
|
Pawe? Szatkowski |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Krzysztof Janicki |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Pawe? Ciborski |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Maciej Janicki |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Tomasz Piotrowski |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Walenty ?ukaszewski |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Pawe? Parolski |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Jakub Jankowski wraz z Sadowskim |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Antoni Jerzewski |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Tomasz Chor??y z Lewandowskim |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Jan ?apkowicz |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Jakub Januszewski |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Jzef Borkowski |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Szymon Talarski |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Franciszek ?apkowicz |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Bart?omiej Jankowski |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Szczepan Jankowski |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Jan Parolski |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Pawe? Lotarski |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Kazimierz Chor??y |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Roch Lotarski |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Micha? ?apkowicz |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Komornicy: |
|
|
|
|
|
|
|
J?drzej S?dzik |
24 |
|
|
|
|
|
|
Jakub Rutkowski |
24 |
|
|
|
|
|
|
Bart?omiej Jankowski |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Krzysztof Chor??y |
24 |
|
|
|
|
|
|
Mateusz Sadowski |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Micha? |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Marianna Jankowska |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Komornicy wsi Sumin, p?ac?cy z morgw, ktre im zosta?y odebrane na rok 1809: |
|
|
|
|
|
|
|
Wojciech Jankowski |
12 |
|
|
|
|
|
|
J?drzej Jankowski |
12 |
|
|
|
|
|
|
Wojciech Chor??y |
12 |
|
|
|
|
|
|
Marcinowa ?apkiewiczowa |
12 |
|
|
|
|
|
|
Antoni Jankowski |
12 |
|
|
|
|
|
|
Szymon Janicki |
12 |
|
|
|
|
|
|
Pawe? Parolski |
12 |
|
|
|
|
|
|
Jakub Jankowski |
12 |
|
|
|
|
|
|
Wie? Sumwko |
|
|
|
|
|
|
|
Marcin Parolski |
72 |
|
2 |
4 |
4 |
|
|
Jan Kantorski |
72 |
|
2 |
4 |
4 |
|
|
Wojciech ?apkowicz |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Wie? Wulka |
|
|
|
|
|
|
|
Wojciech ?apkowicz |
72 |
|
1 |
2 |
2,5 |
rola po nim od?ogiem zosta?a, gdy? mu si? budynki spali?y, nic nie jest winien |
|
?ukasz ?apkowicz |
72 |
|
1 |
2 |
2,5 |
|
|
Marcin Magalski |
22 |
18 |
1 |
2 |
2,5 |
|
|
Mateusz Karpi?ski |
30 |
18 |
|
|
|
|
|
Jzef Rutkowski |
7 |
|
|
|
|
|
|
Wie? Strzygi |
|
|
|
|
|
|
|
|
P?ac? czynszu |
Daj? danin |
Inne | |||
|
|
z?otych polskich |
groszy |
g?si |
szynek |
j?czmienia korcy |
|
|
Szymon Lewandowski |
20 |
|
|
|
|
|
|
Adam ?apkowicz |
24 |
|
|
|
|
|
|
Jan Tadajewski |
30 |
|
|
|
|
|
|
Franciszek Dynowski |
27 |
|
|
|
|
|
|
Adam m?ynarz |
60 |
|
|
|
|
?asztwki korcy ?yta nowomiejskiej miary 90, wieprzy do roku karmi 6, na podatek 10-tego grosza p?aci 8 z?p. |
|
Jan Leon m?ynarz |
150 |
|
|
|
|
?asztwki korcy ?yta nowomiejskiej miary 90, wieprzy do roku karmi 6, na podatek 10-tego grosza p?aci rat dwie z?p. 8 |
|
Wrac?aw gbur zaprawny |
60 |
|
|
|
|
|
|
Wie? Tomaszewo |
|
|
|
|
|
|
|
Dwunastu gburw zaprawnych z 18 w?k, morgw 7 |
662 |
|
36 |
5 |
20 |
mas?a achtli dwa |
|
Karczmarze w dobrach Strzygi |
| |||||
|
Maciej Cytowski |
karczmarz w Strzygach | |||||
|
Wojciech Zi?kowski i Pawe? Ciborski |
poprzedni karczmarze w Suminie | |||||
|
Marcin Paul |
obecny karczmarz w Suminie | |||||
|
Barbara wdowa |
karczmarka w Tadajewie | |||||
|
Gotfryd Linke |
karczmarz w Warpalicach | |||||
|
Benedykt Wi?niewski |
karczmarz w Grabinie | |||||
tab. 2
|
Imi? i nazwisko |
P?ac? czynszu |
Daj? danin |
Inne | |||
|
|
z?otych polskich |
groszy |
g?si |
kap?onw |
mendli jaj |
|
|
Wie? D?ugie |
|
|
|
|
|
|
|
Ignacy Wi?ckiewicz |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Franciszek Wi?niewski |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Jan Zaleszkiewicz |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Walenty Przyby?owski |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Pawe? Wierzchowski |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Maciej Micha?kowicz |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Jzef Woytkowski |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Komornicy: |
|
|
|
|
|
|
|
Tomasz Osi?ski |
24 |
|
|
|
|
|
|
Miko?aj Suchocki |
9 |
|
|
|
|
|
|
Szymon Kowalski |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Pawe? Osi?ski |
24 |
|
|
|
|
|
|
Tomasz D?becki |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Jzef Suchocki |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Micha? Kwiatkowski |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Jzef komornik |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Kardyna?ka wdowa |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Stary May |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Ja?kowa wdowa |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Wojciech Szczodroski |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Jargaska Jaworska |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Antoni komornik |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Adam Argalski |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Mateusz Jaworski |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Gulska wdowa |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Jakub Lewandowski |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Krych Wi?czkowicz |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Mateusz Wi?czkowicz |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Stanis?aw Groszkowski |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Wawrzyniec kmie? |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Stanis?aw Sieczkowski |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Marcin Kamie?ski |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Zielazna wdowa |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Wach Rybarczyk |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Becmerka |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Chmielewski m?ynarz zaprawny m?yna D?ugie |
45 |
|
|
|
|
korcy ?yta daje 90 miary nowomiejskiej |
|
Wie? Koz?owiec |
|
|
|
|
|
|
|
Jan Keyna |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
Wojciech Karski |
24 |
|
1 |
2 |
2 |
|
|
R?czkowska wdowa |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Lipski |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
K?oska wdowa |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Rachalska wdowa |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Szlachtowa wdowa |
|
|
|
|
|
odbywa robocizn? |
|
Wie? Wrzeszewo |
|
|
|
|
|
|
|
Jedenastu gburw zaprawnych z w?k 16 |
677 |
18 |
|
|
|
|
|
Karczmarze w dobrach D?ugie |
| |||||
|
Pawe? Osi?ski |
poprzedni karczmarz w D?ugiem | |||||
|
Szczepa?ski |
obecny karczmarz w D?ugiem | |||||
|
Krystian Szylmann |
karczmarz we Wrzeszewie | |||||
|
Wojciech Karski |
karczmarz w Koz?owcu | |||||
Piotr Romanowski, listopad 2012
?rd?a:
Akta
notariusza Marcelego Mellera z Lipna, AP W?oc?awek,
sygn. 1, nr 98.
Ga?kowski P., Gr??awski K., Strzygi w ziemi dobrzy?skiej, Brodnica-
Osiek- Rypin 2006.