Witam,

kilka dni temy na pocztę portalu napisał Kazimierz T., który zadał pytanie:

Dlaczego przysiółek wsi Macikowo, w obecnej gminie Golub-Dobrzyń, nazywa się Carski Dar?

Najprawdopodobniej autor pytania popełnił błąd w pisowni własnego adresu mail i wysyłka odpowiedzi staje się niemożliwa. Korzystając z naszego forum, właśnie tą drogą postaram się udzielić odpowiedzi, a może i inni userzy dodadzą coś od siebie?
---------------------------------------------------------------------------------
Szanowny Panie,

przede wszystim dziękuję za dobre słowo.
W gwoli ścisłości, prawdą jest fakt, iż większość materiałów publikowanych
na rodzinnym portalu jest mojego autorstwa. Poszukiwania materiałów
źródłowych oraz samo prowadzenie portalu prowadzimy na dwie pary rąk,
razem z bratem Irkiem. Zawsze łatwiej, a i w pierwszej fazie poszukiwań i
opisywania wydarzeń z przeszłości, ma kto spojrzeć krytycznym okiem na
poczynione ustalenia.

Pana pytanie dotyczące wsi Carski Dar w obecnej gminie Golub-Dobrzyń
należy do tych, które zaliczam do pytań z historii naszego regionu o
najwyższej skali trudności:)
Powiema tak, akurat tego zagadnienia szczególowo nie badałem, jednakże
obracam się w pokrewnej tematyce, więc mogę zabrać głos i przedmiotowej
kwestii.

Mógłybm odpowiedzieć Panu cytatem słów Ryszarda Kowalskiego, który w
książce Gmina Golub-Dobrzyń, historia, krajobraz, zabytki, wyd.G-D 2002
jako jeden z pierwszych regionalistów zajął się na poważnie opisem
historii poszczególnych miejscowości naszej gminy.
Jednakże R.Kowalskiemu nie udało się wyjaśnić przemiotowego zagadnienia.

Cyt. tekstu R.Kowalskiego opisującego wieś Carski Dar:

[...] W dokumentach wzmiankowanych jest jako Cesarski Dar, Carski Dar. Wg.
żywej jeszcze tradycji nazwa wsi wzięła się od "daru" ziemskiego cara
rosyjskiego jakiemuś oficerowi rosyjskiemu
za udział w zwalczaniu buntowników polskich z 1864 r. Istnieje też inna
wersja pochodzenia nazwy wsi Carski Dar. Gruntami działek mieli być
nagrodzeni po zakończeniu służby wojskowej żołnierze armii rosyjskiej.
Obie te wersje jednak musimy traktować ostrożnie, jako hipotezy, gdyż nie
można ich skonfrontować z żadnymi innymi źródłami pochodzącymi z tamtego
okresu [...]

Resumując, dwie hipotezy bez konkretnych dat, jedynie podany
przypuszczalny okres powstania wsi, po roku 1864.

Wg. mojej wiedzy w latach 1876-1877 na terenach leśnych dóbr rządowych
Ciechocin, tzw.Ekonomia Ciechocin, wydzielono działki dla nowych osadników
i w ten sposób powstała wieś Babiak. W tej samej wsi wyznaczono również
działki gruntu, które przekazano nowym osadnikom w zasługi dla Caratu.
Celem wyodrębnienia akurat tej części wsi Babiak (prestiż dla jego
mieszkańców oraz reklama zaborcy) zaczęto używać nazwy Babiak - Państwowy
Dar. Ta nazwa funkcjonowała zaledwie przez dwa lata 1877-78.
Już 1878 r. po raz pierwszy pojawiła się nazwa tej części wsi Babiak -
Babiak Carski Dar i funkcjonowała obok jednoczłonowej nazwy pozostałej
części wsi - Babiak.
Od około 1890 r. widzimy w źródłach nazwę Carski Dar bez słowa Babiak, a
latach około 1914 - 1915 używano również nazwy Cesarski Dar (ta zmiana
związana była zapewne z okupacją niemiecką - Cesarz ...)

Czy nowi osadnicy umieszczeni we wsi Babiak to byli żołnierze? Wątpię,
gdyż nie odnalazłem potwierdzenia tego faktu w źródłach metrykalnych. A
może to cywile, którzy za zasługi dla Caratu zostali osiedleni w części
wsi Babiak. Temat jest do uchwycenia, znam nazwiska rodzin ze wsi Babiak
Państwowy Dar - Babiak Carski Dar i można ten temat pociągnąć dalej ...
Badania genealogiczne osadników z części wsi Babiak nazwanej Państwowy Dar
- Carski Dar - Cesarski Dar mogą doprowadzić do pełnej wiedzy nt. obecnej
wsi Carski Dar.

Resumując, Carski Dar to dawna część wsi Babiak, która w celu wyróżnienia
jej mieszkańców oraz "reklamy" aparatu zaborczego otrzymała dodatkowy
przymiotnik, który pod koniec XIX w. stał się samodzielną i obowiązującą
do naszych czasów nazwą tejże miejscowości.

Ciekaw jestem przyczyn Pana zainteresowania w/wym. tematem. Proszę o
uchylenie rąbka tajemnicy:)
A może to Pan posiada wiedzę w zakresie etymologii nazwy miejscowości
Carski Dar i chciałby się nią podzielić?
Gdybym mógł jeszcze w czymś pomóc, proszę się nie krępować i pisać.

pozdrawiam
Dariusz Szpejenkowski
---------------------------------------------------------------------------------

Dzień dobry,

Dziękuję, że ten temat został wywołany Wtrącę swoje trzy grosze, które potwierdzają, to co napisał mój przedmówca.
Mój prapradziadek Jan Cieszyński, pochodzący z Wielkiego Pułkowa, par. Łobdowo ożenił się w 1884 r. z Wiktorią Głowińską z Macikowa. Ich pierwsze dziecko urodziło się w 1885 r. jeszcze w Babiaku, kolejne (od 1890 r.) już w Carskim Darze.

Pozdrawiam,
Marek