IURA STOLAE

Po II rozbiorze Polski w 1793 roku  ziemia dobrzyńska znalazła się pod władzą pruską w składzie departamentu piotrkowskiego w prowincji Prusy Południowe. III rozbiór Polski w 1795 r. spowodował dalsze zmiany przynależności administracyjnej ziemi dobrzyńskiej.  Z chwilą utworzenia Prus Nowoschodnich z głównym ośrodkiem administracyjno-sądowniczym w Białymstoku, ziemia dobrzyńska wyłączona została z Prus Południowych. W nowo utworzonej prowicji pruskiej pod nazwą Prusy Nowoschodnie ziemia dobrzyńska zwana powiatem lipnowskim weszła w skład departamentu płockiego.  Utworzony przez Prusaków powiat lipnowski swoim zasięgiem objął dawne powiaty; rypiński, lipnowski i dobrzyński poza obszarem parafii Górzno, który już wcześniej, w wyniku I rozbioru, włączony został do państwa pruskiego.

W dniu 13 czerwca 1801 r. władca Prus Fryderyk Wilhelm III Pruski wydał przepisy Iura Stolae (z łac. prawa stuły), które regulowały zasady i wysokość opłat jakie mogli pobierać proboszczowie za swoje posługi duszpasterskie. Opracowano i wdrożono w życie szczegółowe tabele opłat za chrzty, śluby i pogrzeby.

Wydaje się, że omawiane przepisy mogą być niezwykle pomocne w toku obecnie prowadzonych badań genealogicznych.

Po pierwsze, na ich podstawie można ułożyć bardzo dokładną "drabinkę społeczną" i tym samym umiejscowić swojego przodka w hierarchii zarówno mieszkańców miast jak również wsi na przełomie XVIII/XIX wieku.
Po drugie, uwzględnienie w tabelach wszystkich czynności kapłańskich ma kolosalne znaczenie przy obecnych próbach odtwarzania przebiegu tych czynności.  Doskonale komponuje się i jednocześnie daje solidne podstawy do ewentualnego tworzenia opisów zdarzeń sprzed ponad 200-tu lat z udziałem naszych poprzedników.

Na koniec, tzw. przysłowiową wisienką na torcie są szczegółowe dane dotyczące opłat, co niewątpliwie dostarcza nowego spojrzenia na sprawy około finansowe naszych przodków.

Redaktor, grudzień 2014 r.

Źródło: Akta Komissyi Rządowej Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, TOM  I, od dnia 13 czerwca 1801 do dnia 1 stycznia 1822, AGAD w Warszawie

 

My Fryderyk Wilhelm z Bożej Łaski Król Pruski &c. &c. &c.

Postanowiliśmy iuż w prawdzie przez powszechne nasze prawa, iż Plebani za sprawowanie zwyczayne obrządków kościelnych przy ślubach, chrztach i pogrzebach maią mieć prawo dopominania się należności ustanowionych pod nazwiskiem Iura Stolae: ale gdy w prowincyach naszych Prus-Południowych i Nowo-Wschodnich na stosowanym do tego urządzeniu dla Duchowieństwa  Rzymsko-Katolickiego zbywa; przeto zapobiegając wszelkiej arbitralności , uznaliśmy za rzecz potrzebną udeterminować i wydać następującą za prawidło dla tegoż Duchowieństwa służyć mającą ordynacyą Iurium Stolae.

&1

Każdy Duchowny obowiązany zachować ściśle wielość postanowioney w tej Taxie należytości, a za każdym przestąpieniem oney, powinien nietylko należytość nadto wybraną temu który ią zapłacił powrócić, ale i ieszcze cztery razy tyle za karę do funduszu przełożonego sobie Departamentu Kamery złożyć.
Nie maią także Duchowni opłat należących się im podług tey Taxy, nayprzód wymagać, ani dla tego żądanego od nich pogrzebu, chrztu lub ślubu odkładać. Pamiętaiąc na godność stanu swoiego powinien każdy Duchowny w ogulności w dopominaniu się o należność swoią zachować słuszność i wzgląd przyzwoity na stan maiątkowy tych osób, dla których podobne obrządki sprawuje i bez żadney nawet opłaty który z nich uskutecznić, kiedy mu attestem Zwierzchności okazano będzie, iż ten któryby ią uiścić powinien nie jest w stanie zapłacenia, rozumię się zaś samo przez się, iż takowe atesta bez opłaty wydane bydź maią[...]

&2

Ponieważ należności te pobierane wybierane bydź maią podług maiątku każdego z Parafianów, zatem dzielą się ciż Parafiani na trzy klassy.

Do pierwszey klassy należy stan Szlachecki.
Do drugiej stan Mieyski.
Do trzeciej stan Wieyski.

Każda z tych klass dzieli się znowu na szczegulne klassy czyli rzędy.

&3

Pierwsza klassa czyli stan Szlachecki, na trzy następuiące:

Do pierwszego należy każdy osiadły i nieosiadły szlachcic, o którym wiadomo, iż posiada dziesięć tysięcy Talerów majątku lub więcey.
Do drugiego posiadaią dobra szlacheckie niewiadomo czy maią maiątku 1000 0 Talarow, i tak zaś w doł idąc, aż do tych (z wyłaczniem ich iednak) ktorzy dwa tysiące Talerow tylko maiątku  czyli 100 Talerow dochodu maią.
Do trzeciego rzędu należą ci szlachta, którzy maiątku tylko 2000 Talarów lub 100 Talarów dochodu maią, i wszystka inna uboga szlachta żyjąca z małych dzierżaw, albo posiadaiąca małe sołectwa i inne tym podobne dobra.

Nie czyni to żadney różnicy, czy te osoby po wsiach czy w mieście mieszkają. Maiątek małżeństw powinien się uważać wspólnie wzięty męża i żony. Gdy zaś o wielkość maiątku sprzeczka zaydzie, na ten czas oświadczeniu na piśmie przez szlachcica na słowo honoru danemu, zawierzono bydź ma.

Osoby mieyskiey kondycyi posiadaiące dobra szlacheckie uważa się za równe szlacheckim. A że szlachta do trzeciego rzędu należąca, mały ograniczony maiątek posiada, przeto powinno duchowieństwo z nią tak najłagodniey postępować, i w wybieraniu Iurium Stolae, iak naiwiększą iey ulgę uczynić.

&4

Co się tyczy drugiey klassy, czyli stanu mieyskiego, w tej dzielą się najprzód miasta podług wielości dusz, na trzy podziały.

Do pierwszego należą te miasta, w których się znayduje 6000 lub więcey obywateli.  Do drugiego te, w których się znayduię od 600 do 6000 obywateli. Do trzeciego zaś podziału, należą zaś te miasta, w ktorych niemasz 600 obywateli, i te uważaią się za równe wsiom, tak jak przedmieścia miast pierwszego podziału za równe miastom drugiego podziału, a przedmieścia miast drugiego podziału za równe wsiom.

&5

Stan miejski w miastach Igo i IIgo podziału dzieli sie znowu na trzy następuiące rzędy.

Do 1szego należą Burmistrzowie, Rajcy, Doktorowie i inni uczeni, tudzież dystyngowani kupcy i handlarze, znacznieysi Officjaliści i ci którzy bez procederu z prowizy żyią, niemniej dystyngowani artyści i fabrykanci maiący własne fabryki.
Do 2go należą osiedli obywatele młynarze własne młyny posiadaiący, maystrowie rzemiosł, oberżyści, piwowarowie, mniey znaczni kupcy i handlarze, niżsi officyaliści nie maiacy rocznej pensy Talarów 50, czeladź kupiecka i.t.d.
Do 3go należą ubożsi mieszczanie, nieosiedli rzemieślnicy nie będący w stanie prowadzenia swojego rzemiosła, jako też niższa kramarska i kupiecka czeladź, rzemieślniczkowie nie maiący wszyscy inni obywatele miejscy i służący.

Dla osób żyiacych z składki dobroczynnych, dla inwalidów nie maiących żadney służby, ani nie zatrudniaiących się żadnym rzemiosłem, Actus Stolae za okazaniem na początku niniejszego urządzenia wspomnionego attestu Zwierzchności,  bez naymnieyszej opłaty przez Plebana pod karą &1 przepisaną, odprawione bydź maią.

&6

Klassa mieszkańcow wieyskich dzieli się na następuiące cztery rzędy, z ktorych pierwszy nie rachuje się do stanu wieyskiego. Do niego to iest pierwszego rzędu należą maiętne osoby iako to: dworscy i ekonomowie, sołtysi dziedziczni i lenni, także karczmarze dziedziczni i dzierżawni, młynarze posiadaiący wielkie dziedziczne młyny, maiętni handlarze, kramarze, iako też dzierżawcy folwarków pańskich, pisarze prowentowi maiętni handlarze i leśniczowie.

Do drugiego należą kmiecie dziedziczni i gospodarze całe włoki czyli huby posiadaiący, mniej znaczni kramarze, woytowie, młynarze na mniejszych wodnych i wietrznych młynach, owczarze i borowi.
Do 3go należą półrobnicy, zagrodnicy, lokaie, strzelcy, mielcarze, kucharze, ogrodnicy, krawcy, stangreci i chałupnicy.
Do 4go rzędu należą komornicy, poddani, gospodarze i tak ich iako i folwarczna czeladź i służący. Do tego rzędu należą także synowie i córki gospodarzy co do ślubow i chrztów poty poki nie posiadaią własnego gospodarstwa. Jeżeli zaś w przeciągu czterech tygodni po ślubie obeymą własne gospodarstwo, na ten czas podług natury onego, czyli podług klassy i rzędu do którego stosownie do powyższych podziałow należeć powinno, przepisane w Taxie Iura Stolae, zapłacić obowiązani. Nakoniec w ten rząd wchodzą także i najemnicy.

Dla wszystkich ubogich wieyskich inwalidow, nie należących do żadnego z powyższych rzędów Actus Stolde za zaświadczeniem sądu patrymonialnego, bez naymnieyszey opłaty pod karą &1 przepisaną przez Plebana odprawione bydź powinny.

&7

Wogulności postanawia się ieszcze, iż co przy obrządach tych i to co nie iest potrzebne, iako to przy pogrzebach wyprowadzenie ciała przez Duchownych, kazania pogrzebowe, ogłaszania i.t.d. zupełnie od woli żądaiących zależeć maią, i w ten czas tylko, kiedy kto co podobnego żądać będzie, należności postanowione opłacane bydź powinne. Zostawia się także do woli interesantow, kupić sobie samym tyle świec i lamp, ile za potrzebę osądzą, i Duchowieństwo nie może w tei mierze nic ani przepisywać ani żądać.

&8

W tych różnych podziałach opłacane bydź maią Duchownym Iura Stolae w następuiącey wielkości:

od zapowiedzi, ślubu i wywodu

	w rzędzie
	1szym		2gim		3cim
	zł	gr	zł	gr	zł	gr
I Klassa, czyli stan Szlachecki
Plebanowi	30	---	12	---	3	---
Temuż ofiarę lub zamiast tey	15	---	6	---	1	15
Kiedy kto nie własney parafii parafii ślub bierze na ten czas powinien Plebanowi swojemu za ofiarę (ponieważ ta onemu samemu się tylko należy) zapłacić	15	---	6	---	1	15
Służącym kościelnym świeckim razem Kiedy kto nie we własnej parafii ślub bierze, na ten czas tym nic się nie płaci, ponieważ ofiara im się nie należy	6	---	3	---	1	---
Kiedy pannie młodej iey własny Pleban ślub daie należy się Duchownemu od zapowiedzi od którego Pan młody należy, to iest:
Plebanowi	12	---	6	---	1	15
Kościelnemu	3	---	2	---	---	15
II Klassa, czyli stan Mieyski
w miastach podziału pierwszego
A. od zapowiedzi
Plebanowi	3	---	1	24	1	---
Kościelnemu	1	---	---	18	---	10
B. od ślubu
Plebanowi	4	24	3	06	2	---
Temuż ofiarę lub zamiast tej i kiedy kto ślub nie w parafii bierze w nagrodę za nią	2	12	1	18	1	---
Kościelnemu	1	18	1	02	---	20
C. od wywodu
Plebanowi	1	06	---	24	---	12
Temuż ofiarę lub zamiast tey	---	18	---	12	----	06
Kościelnemu	---	12	---	08	---	04
w miastach drugiego podziału
A. od zapowiedzi
Plebanowi	2	08	1	11	---	24
Kościelnemu	---	12	----	12	---	08
B. od ślubu
Plebanowi	3	18	2	12	1	12
Temuż ofiarę lub zamiast tej i kiedy kto ślub nie w parafii bierze w nagrodę za nią	1	24	1	06	---	24
Kościelnemu	1	06	---	24	---	15
C. od wywodu
Plebanowi	---	27	---	18	---	09
Temuż ofiarę lub zamiast tey	---	12	---	09	---	04
Kościelnemu	---	09	---	06	---	03

 

	W rzędzie
	1szym		2gim		3cim		4tym		ogołem
	zł	gr	zł	gr	zł	gr	zł	gr	zł	gr
III Klassa, czyli stan Wieyski
A. od zapowiedzi
Plebanowi	2	---	1	06	---	18	---	06	---	---
Kościelnemu	---	20	---	12	---	06	---	02	---	---
B. od ślubu
Plebanowi	4	---	2	12	1	06	---	12	---	---
Temuż ofiarę lub zamiast tej i kiedy kto ślub nie w parafii bierze w nagrodę za nią	2	---	1	06	---	18	---	16	---	---
Kościelnemu	1	10	---	24	---	12	---	04	---	---
C. od wywodu i za swiecę woskową ogołem płaci się	---	---	---	---	---	---	---	---	---	08
Kiedy zaręczonym nie ich własny Pleban ślub daie, powinni zapłacić za attest, iż między niemi nie zachodzi żadna kanoniczna przeszkoda, tak w stanie szlacheckim iako i miejskim bez różnicy na klassy	---	---	---	---	---	---	---	---	2	---
W wieyskim zaś stanie tylko	---	---	---	---	---	---	---	---	1	---

 

&10

Od chrztu następuiące należności opłacane być maią

	W rzędzie
	1szym		2gim		3cim		4tym		ogołem
	zł	gr	zł	gr	zł	gr	zł	gr	zł	gr
I Klassa, czyli stan Szlachecki
Plebanowi	16	---	8	---	3	60	---	---	---	---
Temuż ofiarę lub zamiast niey Kiedy chrzest nie własney parafii nastąpi	8	---	4	---	1	18	---	---	---	---
Kościelnym	4	---	2	---	1	---	---	---	---	---
Od wywodu stan szlachecki nic nie płaci
II Klassa stan Mieyski
pierwszy oddział miast
Plebanowi	3	06	2	12	1	---	---	---	---	---
Temuż na ofiarę lub zamiast tey	1	18	1	06	---	15	---	---	---	---
Kościelnym	1	---	---	24	---	10	---	---	---	---
od wywodu
Plebanowi	1	06	---	24	---	12	---	---	---	---
Temuż ofiarę lub zamiast tey	---	18	---	12	---	06	---	---	---	---
Kościelnym	---	12	---	08	---	04	---	---	---	---
drugi oddział miast
Plebanowi	2	12	1	18	---	24	---	---	---	---
Temuż ofiarę lub zamiast tey	1	06	---	24	---	12	---	---	---	---
Kościelnym	---	24	---	16	---	08	---	---	---	---
III Klassa stan Wieyski
Plebanowi	1	04	---	18	---	08	---	05	---	---
Temuż na ofiarę lub zamiast niey	---	16	---	09	---	04	---	03	---	---
Kościelnym	---	18	---	06	---	03	---	02	---	---
Od wywodu położnicy po wsiach
1go i 2go rzędu w ogolności	---	---	---	---	---	---	---	---	---	09
3go i 4tego	---	---	---	---	---	---	---	---	---	03

 

&11

Względem Chrztu stanowią się ieszcze nastepuiące prawidła:

imo. Dzieci w małżeństwie spłodzone z rodzicow iedney wiary, powinny być chrzczone przez tego Plebana pod ktorym ojciec zostaje.

2do. Chrzczenie dzieci z rodzicow nie iedney wiary w małżeństwie spłodzonych służy, co do synow Plebanowi ojca, co do corek Plebanowi matki.

3tio. Chrzest dziecka bezślubnie spłodzonego należy do Plebana matki.

4to. Od dziecka bezślubnie spłodzonego, Pleban nie może więcey żądać, jak od dziecka w małżeństwie spłodzonego podług determinacji &10 I klassy i rzędu do których matka należy.

5to. Kiedy w obydwoch wydarzeniach chrztu, ojciec pod luryzdykcyą woyskową zostaie, w ten czas chrzest należy do Kapelana woyskowego czyli garnizonowego bez rożnicy religii ojca.

6to. Jeżeli połog nie w tym miejscu zaydzie gdzie się zwyczayny Pleban znayduje, na ten czas Pleban tego mieysca w ktorym połog nastąpi może dziecko chrzcić bez zapytania się.

7mo. Dzieci ubogich ludzi i inwalidow żyiących z darow miłosiernych, niemniey podrzutki, powinien Pleban ochrzcić bez żądania naymnieyszey opłaty.

8vo. Od chczenia dziecka w nagłey potrzebie z wody na ten czas Plebanowi Jura Stolae należą, kiedy dziecko żyć będzie.

9no. Zapraszania chrzesnych wolno każdemu pisać. Kiedy je zaś kościelny pisze należy mu się;

od osob Szlacheckich gr. polskich 24

od osob mieyskich gr. polskich 18

od osob wieyskich gr. polskich 12

iomo. Za napisanie metryki chrztu Plebanowi nie należy się więcey iako;

od osob Szlacheckich zł 1 gr 6

od osob Mieyskich gr. 18

od osob Wieyskich gr.12

lecz osobno za papier stemplowy, na ktorym metryka napisana być powinna, powrocić mu trzeba 6 dobrych groszy iako w gotowiznie przez niego wyłożone. Metryki na żądanie tylko wydawane, narzucanie zaś mimo woli nikomu bydź nie powinny.

&12

Od pogrzebow następuyące należności płacone bydź maią

	1szym		2gim		3cim		ogołem
	zł	gr	zł	gr	zł	gr	zł	gr
I Klassa stan Szlachecki
Od pogrzebow osob stanu szlacheckiego i innych dystyngowanych, tak po wsiach i iako po miastach, należy się od pochowania ciała, tudzież za postawienie katafalka, iako też za śpiewanie mszy i wigilow	60	---	36	---	24	---	---	---
Plebanowi i innym duchownym idącym za ciałem każdemu po	---	---	---	---	---	---	6	---
Za kazanie pogrzebowe należy się Plebanowi	---	---	---	---	---	---	6	---
Za podziękowanie dito	---	---	---	---	---	---	6	---
Za kazanie nad grobem temuż	---	---	---	---	---	---	6	---
Od pogrzebu w miastach należy się kościelnym	24	---	18	---	12	---	---	---
A po wsiach	18	---	12	---	6	---	---	---
Za ogłoszenie Plebanowi	---	---	---	---	---	---	---	04
Za ciche pochowanie, ktore każdemu obrać sobie wolno, chociaż przy pochodniach i dzwonieniu nastąpi
Plebanowi	30	---	18	---	6	---	---	---
Kościelnym w mieście	8	----	5	---	3	---	---	---
Kościelnym po wsiach	6	---	4	---	2	---	---	---
Od pochowania osób Szlacheckich między 11 a 21 rokiem należy się trzecią część mnieysza od powyższey zapłata, a od osob nie maiących lat 11 płaci się zawsze połowa tylko Iurium Stolae
II Klassa stan Mieyski
Pierwszy Oddział Miast
Od pochowania osob przeszło lat 21 maiących, albo już w małżeństwie będących, albo własny proceder maiących, Plebanowi za wyiście, czy żądanym będzie lub nie	10	----	6	----	4	---	---	---
Oprocz tego ofiarę dla Plebana i dla kościelnych razem,	---	---	---	---	---	---	5	---
A kiedy ciało nie w parafii pochowane będzie zamiast niey kościelnym	3	---	2	---	1	---	---	---
Drugi Oddział Miast
Plebanowi	7	06	4	24	2	12	---	---
Temuż ofiarę lub zamiast niey	---	---	---	---	---	---	3	18
Kościelnym	2	12	1	18	---	24	---	---
Od osob mieyskich nie maiacych lat 21, od 11 lat do 21 opłaca się trzecią częścią mniey, a od dzieci nie maiących lat 11 połowa tylko podług taxy
Na koniec bez rożnicy na ustanowione podziały należy w miastach Plebanowi
Za kazanie pogrzebowe	---	---	---	---	---	---	4	---
Za podziękowanie	---	---	---	---	---	---	2	---
Za opis życia	---	---	---	---	---	---	2	---
Za dzwonienie należy płacić w miastach
1go działu za każdy puls	---	---	---	---	---	---	---	18
2go dito dito	---	---	---	---	---	---	---	09

 

	W rzędzie
	1szym		2gim		3cim		4tym		ogołem
	zł	gr	zł	gr	zł	gr	zł	gr	zł	gr
III Klassa, czyli stan Wieyski
Należy zapłacić od pochowania osob lat przeszło 21 maiących, albo iuż w małżeństwie, lub z własnego gospodarstwa lub procederu utrzymuyących
Plebanowi	4	24	1	24	1	---	---	18	---	---
Kościelnym	1	18	---	18	---	10	---	06	---	---
Od osob nie maiacych lat 21, od 11 lat do 21 opłaca się trzecią częścią mniey, a od dzieci nie maiących lat 11 połowa tylko podług taxy
Na koniec należy zapłacić
Za kazanie pogrzebowe	---	---	---	---	---	---	---	---	4	---
Za podziękowanie	---	---	---	---	---	---	---	---	2	---
Za opis życia	---	---	---	---	---	---	---	---	1	---
To iednak od woli tylko wyraźnej interesowanych
Za dzwonie przy pogrzebach należy się zapłacić, tam gdzie sie ieden lub dwa dzwony znayduią, za każdy puls	---	---	---	---	---	---	---	---	4	---
Gdzie trzy dzwony są	---	---	---	---	---	---	---	---	6	---
Postanawia się iednakowo wyraźnie, iz tak po wsiach jako i po miastach osoby w trzecim i czwartym rzędzie umieszczone, niepotrzebuią płacić od dzwonienia, kiedy go same żądać nie będą, osoby w 1szym i 2gim rzędzie położone nie mogą być także przymuszane, żeby w Kościele ich parafialnym więcey nad trzy pulsy dzwoniono, to jest przy samym pochowaniu, chyba że kto żądał tego, ażeby więcey razy albo w rożnych kościołach dzwoniono.
Za każdą śpiewaną mszę przy 2 świecach należy	---	---	---	---	---	---	---	---	3	---
Za cichą mszę nigdy więcey, jak	---	---	---	---	---	---	---	---	1	06
Za śpiewanie wigilow za każdą razą	---	---	---	---	---	---	---	---	1	12
Za każdą podczas mszy, lub śpiewania palącą się świecę	---	---	---	---	---	---	---	---	---	12
Za każdą przy podobney okazyi palącą się lampę	---	---	---	---	---	---	---	---	---	06
Grabarz będzie miał prawo brać od kopania grobow
W mieście w lecie									1
W zimie									1	15
Na wsi w lecie										15
W zimie										20
Powinien zaś grob koniecznie na trzy łokcie głęboki wykopać

 

&14

Oprocz powyższych należności, pozwala się Plebanom rocznie cztery ofiary, to iest: na Wielkanoc, na Zielone Świątki, na Boże Narodzenie, i w dzień Poświęcenia Kościoła, tudzież chodzenie po kolędzie na Nowy Rok. Rozumie sie samo przez się, iż dziesięciny ktore Plebani wybierać maią prawo, wyiąwszy dzisięcinę z wyrobku (personalną) ogolnie zakazaną w powszechnym kraiowym prawie (Allgemeines Landrecht) Część II Tir.IX &92 i nadal przez parafianow bez sprzeczki w czasie przyzwoitym oddawane bydź maią.

&17

Kto ma grob własny dla familii w inney parafii może żądać żeby jego ciało i jego krewnych tam chowane były, lecz i w tym razie Kościołowi i Plebanowi do ktoregoby pogrzeb właściwie należał przypadaiące Iura Stolae zapłacone bydź powinny.

&18

Kiedy kto na zaraźliwą chorobę umrze, tak, iż przez przeprowadzenie ciała zarazaby powiększyć się mogła, na ten czas ciało, iego koniecznie tam, gdzie śmierć zaydzie, nie maiąc względu na żadne wydarzenia, pochowane bydź musi, a należności pogrzebowe temu tylko Plebanowi, i do tego Kościoła, zapłacone bydź maią, gdzie pogrzeb nastąpi.

Gdy więc przez ninieiszą ordynacyą Iurium Stolae, wszystkie dotąd exsystuiące podobne ordynacye i taxy dla Duchowieństwa Rzymsko-Katolickiego w Prusach Południowych i Nowowschodnich, zupełnie i bez żadnej rożnicy znoszą; każdy za tym tak Duchownego jako i Świeckiego stanu, kogo się to tyczyć może, powinien od dnia publikacji ściśle się do tey ordynacyi stosować, podług niej rządzić i nie ważyć się iey w niczym ani przestępować, ani arbitralnie tłomaczyć. Ktorą to ordynacyę w oryginale własną Ręką podpisaliśmy i pieczęć Krolewską wycisnąć rozkazaliśmy.

Dan w Berlinie 13go Czerwca 1801 Roku.

Fryderyk Wilhelm

v.Vofs v.Goldbeck. v.Schrötter.