OPIS KO?CIO?A PARAFIALNEGO W STRZYGACH Z 1894 ROKU

( materia?y wizytacyjne biskupa Micha?a Nowodworskiego)

 

 

II STAN MORALNY

 

 

1. Ucz?szczanie na nabo?e?stwa i do sakrament�w ?w.

 

 

1.Jak licznie ucz?szcza lud w niedziel? i ?wi?ta uroczyste do ko?cio?a na sum? i nieszpory, jak w dni powszednie?

W niedziele i ?wi?ta bywa w ko?ciele os�b mniej wi?cej 800 do 1000 ( ludno?? parafii 2000). W uroczysto?ci wi?ksze bywa wi?cej, na Nieszporach bywa ma?o, poniewa? tylko ze wsi ko?cielnej. W dni powszednie r�?nie: od 10 do 30, za wyj?tkiem czwartk�w z powodu posiedze? s?dowych ( od 30 do 50) i w pierwsze pi?tki miesi?ca z powodu nabo?e?stwa do N. Serca Jezusowego.

 

2. Jak gromadnie zbiera si? na nabo?e?stwo majowe i r�?aniec?

Na majowe i r�?a?cowe nabo?e?stwa ucz?szczaj? dosy? licznie, a szczeg�lnie na R�?aniec, na majowe oko?o 200-300, a na R�?aniec 400 i wi?cej. Zdaje si?, t?umaczy si? to, szczeg�lnie w drugiej po?owie pa?dziernika wolnym czasem od roboty, gdy przeciwnie w maju lud ma wiele zaj?cia w polu.

 

3. Jaka cz??? parafian cz??ciej ni? raz do roku przyst?puje do ?wi?tych sakrament�w i jak cz?sto?

Oko?o 300 os�b bywa tylko raz na rok ( przewa?nie s?u?ba folwark�w), oko?o 500 dwa cz??ciej, a z tych 400 os�b regularnie bywa co miesi?c.

 

4.Czy ksi?gi bierzmowanych proboszcz prowadzi i ile jest os�b bierzmowanych w parafii?

Ksi?gi o bierzmowanych nie s? utrzymywane. Mniej wi?cej os�b bierzmowanych mo?e by? do 300.

 

 

2. Cnoty i wyst?pki panuj?ce.

 

 

1. Jakie cnoty wybitne w parafii dadz? si? zauwa?y??

Ofiarno?? dla ko?cio?a � trze?wo?? � pobo?no??.

 

2. Jakie wyst?pki i na?ogi?

Nieposzanowanie cudzej w?asno?ci (przewa?nie u s?u??cych), zabobony powszechnie.

 

3. Czy grasuje pija?stwo i w jakim stopniu?

Pija?stwo nale?y do rzadkich wypadk�w.

 

4. Co wp?ywa na podtrzymywanie tego na?ogu, jakie ?rodki zaradcze by?y stosowane i z jakim skutkiem?

Nakazywanie za pokut? zupe?nego nie u?ywania trunk�w na pewien czas ze skutkiem r�?nym, cz??ciej dobrym.

 

5. Czy grasuje w parafii pieniactwo, powody tego, i jakie ?rodki przeciwko temu by?y stosowane i z jakim skutkiem?

Pieniactwo jest, cho? nie w wysokim stopniu. Rozpowszechnione jest przekonanie, ?e tylko przez s?d mo?na si? oczy?ci? z obelgi, plotek itp. � zwykle jednak po odczytaniu wyroku nast?puje pogodzenie si? stron. Jest w parafii i okolicy kilku pok?tnych doradc�w, kt�rzy pobudzaj? do pieniactwa. ?rodki by?y u?ywane: nauczanie w duchu przebaczenia uraz, przedstawianie porz?dnych doradc�w jako rzemie?lnik�w tego tylko ?yj?cych, doprowadzanie stron do zgody przez ksi?dza, ze skutkiem pomy?lnym.

 

6. Czy grasuje nieposzanowanie cudzej w?asno?ci, jako to: kradzie?e, oszustwa, niedotrzymanie um�w, zapieranie d?ug�w, wypasanie zbo?a i ??k, wykradanie drzewa, zbior�w, podpalenie itp. W jakim to jest stopniu i jak przeciwdzia?am temu?

Nieposzanowanie cudzej w?asno?ci przewa?nie u s?u?by � u w?a?cicieli za? rolnych tj. w?o?cian tylko szkodnictwo i to przewa?nie tylko przez ma?e dzieci. Zesz?ego roku przez 6 nauk wielkopostnych t?umaczy?em VII przykazanie Boskie, nakazywanie restytucji za najmniejsz? rzecz i to przed rozgrzeszeniem. Restytucje czynione przez r?ce kap?ana najlepszym SA skutkiem i dowodem poprawy.

 

7. Czy i jak cz?sto s? wykroczenia miedzy m?odzie?? obojga p?ci przeciwko cnocie czysto?ci, co wp?ywa na szerzenie si? tego wyst?pku i co przeciwko niemu przedsi?bram?

U ludno?ci rdzennej rzadkie wypadki, najwi?cej u klasy s?u?bowej, a przyczyn? tego: ?ycie gromadzone na folwarkach, trudne poznanie dla kap?ana tej klasy, ci?g?e zmienianie si? takowej, ta?ce jako przyczyna og�lna i dla klas innych. Przeciwko temu g?oszone nauki, nacisk na te wyst?pki na spowiedziach, nakazywana czysta spowied?, zakazanie ta?c�w w karczmach zupe?nie, a w domach prywatnych tylko za pozwoleniem proboszcza. Wypadki coraz rzadsze.

 

8. Czy miedzy osobami zupe?nie dojrza?ymi p?ci obojga nie grasuj? wyst?pki cudzo?�stwa, kazirodztwa, por�bstwa, na?o?nictwa?

Jawne tego rodzaju wyst?pki trafiaj? si? tylko w ma??e?stwach rozdzielonych, tj. m?? w Ameryce, a ?ona w kraju.

 

9. Jak cz?sto si? trafiaj?, mniej i wi?cej tego rodzaju publiczne wykroczenia, jakie przeciwko nim ?rodki stosowano i z jakim skutkiem?

Wypadki to rzadkie, upominanie i zalecanie cz?stej spowiedzi stosowane z mniej wi?cej dobrym skutkiem.

 

10. Czy nie ma w parafii zwi?zk�w na?o?niczych, zw?aszcza z charakterem cudzo?o?nym lub kazirodczym?

Jest jeden zwi?zek na?o?niczy z charakterem cudzo?o?nym, ?ona zostawiona w Ameryce, a tu ?yje z drug?. Skutek wszelkich mo?liwo?ci zabieg�w by? ten, ?e j? oddali? na kilka tygodni i zn�w to samo.

 

11. Od jak dawna te zwi?zki trwaj?, jaki ?rodki zaradcze przedsi?brano i z jakim skutkiem?

Od lat 4.

 

12. Czy w dni niedzielne i ?wi?teczne m?odzie? p?ci obojga z widoczn? obraz? Boga, ta?com i hulankom si? oddaje, czy stosowano ?rodki zaradcze, jakie i z jakim skutkiem?

 

By?y wielkie nadu?ycia nawet w najwi?ksze uroczysto?ci w rocznice vis a vis ko?cio?a, od 3 lat przy pomocy Bo?ej usta?y. Zakaz z ambony, zobowi?zanie karczmarza, ?ledzenie zatem, upominanie, a najwi?cej spowied? ?w. Bardzo pomy?lnie wp?yn??a na popraw?.

 

13. Czy i jakie czynniki wp?ywaj? na demoralizacj? parafii?

Pok?tni doradcy, emigracja do Ameryki, zarobki letnie w Prusach. ?ydzi ( dzi? ju? ze wsi usuni?ci).

 

14. Jakie poszanowanie swym rodzicom okazuj? dzieci, zw?aszcza ju? doros?e i wyposa?one?

Jest w tych okolicach rozpowszechniony zwyczaj wydzielania sobie deputat�w, je?eli s? nieporozumienia pomi?dzy rodzicami i dzie?mi, to tylko pod tym wzgl?dem, ale to rzadkie i nie w wysokim stopniu.

 

15. Jakie ma lud poczucie ?wi?to?ci przysi?gi i czy na przekupstwach ?wiadk�w nie daj? si? s?ysze? mniej lub wi?cej uzasadnione skargi?

Zdarza si? s?ysze? podobne narzekania stron nie zadowolonych, ale to tylko przez gadulstwo, dowiedzionego wypadku nie by?o. Poszanowanie przysi?gi jest wielkie.

 

16. Czy w uroczyste ?wi?ta podczas nabo?e?stw nie odbywaj? si? jarmarki i targi?

Opr�cz sprzeda?y ksi??ek, obraz�w, r�?a?c�w itp. jako te? posi?k�w innych nie ma.

 

17. Czy nie grasuj? miedzy ludem praktyki zabobonne i jakie mianowicie?

Zabobony s? bardzo rozpowszechnione, a szczeg�lniej na wsi Suminie, przede wszystkim za? znachorstwo zabobonne, zamawianie, odczynianie urok�w itp.

 

18. Jakie ?rodki zaradcze przeciwko zabobonom by?y stosowane?

P�ki by?y zbiegowiska na tak zwanych muzykach, zdarza?y si? b�jki, ale teraz rzadkie ju? wypadki, jarmarczne czasami. Zab�jstwa w tej parafii ?adnego rodzaju nie by?o.

 

W Strzygach d. 29 listopada 1893r. ks. Kazimierz Kucharski.

 

 

?r�d?o: �Strzygi w ziemi dobrzy?skiej� Piotr Ga?kowski, Kazimierz Gr??awski, wyd. Urz?d Gminy Osiek 2006, str. 256-258.