Archiwum artykułów w 2009-2015

••wtorek•, 12 •maja• 2026•

Main Menu

Ostatnio dodane

Dla Genealogów amatorów

Okiem genealoga

Nasze Hobby

Wspólnota

Statystyka od 23.11.2009

•Użytkowników• : 260
•Artykułów• : 211
•Odsłon• : 2626112

Archiwum artykułów w 2009-2015

••środa•, 16 •lutego• 2011 18:32• |

W?a?ciciele ziemscy � pow. rypi?ski, 1918 � 1939

Nazwa maj?tku, folwarku	W?a?ciciele w latach 1918-1939	Obszar w 1929 r., w ha	?r�d?a dotycz?ce maj?tku i w?a?cicieli
Adamki	Artur Kohn	228	AWKW Rypin, KHip Adamki
Blinno	Kazimierz Schwarzburg Gunter, 1905-1939	295	AWKW Rypin, KHip Adamki, T. Epsztein, S. G�rzy?ski, Spis Ziemian, s. 42, 62; K. Jasiewicz, Lista s. 1038
Bocheniec	Boles?aw P?oski, 1904 � 1919, 1927-1939, Aleksander P?oski, 1919-1927	391	AWKW Golub � Dobrzy?, KHip Bocheniec
Boles?awice	Antoni Ksi??opolski, 1918-1939	368	AWKW Brodnica, KHip Boles?awice
Brzuze	Bohdan Zembrzuski, 1917 - ?, Edmund Szatkowski, ? - 1939	302	AWKW Rypin, KHip Brzuze
Chojno	Kokoszczy?ski Stanis?aw, Kokoszczy?ski Tadeusz	470	AP W?oc?awek, KHip Chojno
Czumsk	Majer ?ab?d?, 1894-1922, Eljasz ?ab?d?, 1922-1925, Spadkobiercy Eljasza ?ab?d?, 1925-1937	952	AWKW Rypin, KHip Czumsk
D?biany	Izydor Z?otnicki, 1918-1939	140	AWKW Rypin, KHip D?biany
D?ugie	Artur Borzewski, 1904-1938, Zdzis?aw Borzewski, 1938-1939	1069	AWKW Brodnica, KHip D?ugie, Ksi?ga Adresowa, s. 2051, M. Krajewski � Borzewscy, s. 11; ten?e S?ownik, s. 45, T. ?wiecki, F. Wybult, Mazowsze, s. 139, 127
Dobre	Jakub Abram Chaim Ejbeszyc, 1909-1939	544	AWKW Rypin, KHip Dobre
Dziewanowo	J�zef Siemi?tkowski, 1917-1926, Jan Przywara, 1927-1939	93	AWKW Rypin, KHip Dziewanowo
Gi?ynek	Antoni Borzewski, 1905-1920, Helena Borzewska 1920 � 1930, Julian Przyby?owicz, 1930 - 1939	411	AWKW Rypin, KHip Gi?ynek
Gulbiny	Marian Piwnicki, 1888-1925, Boles?aw Brzezicki, 1925-1939	336	AWKW Rypin, KHip Gulbiny, Ksi?ga Adresowa, s. 2022
Kamionka	Boles?aw P?oski, 1891-1927, Aleksander P?oski, 1927-1939	201	AWKW Golub - Dobrzy?, KHip Kamionka
Kawno	Wac?aw Cichoradzki	220
Kleszczyn	J�zef Rumi?ski, 1920-1926, Adam Rumi?ski, 1926-1939	273	AWKW Rypin, KHip Kleszczyn
Klonowo	Jan P?oski, 1905-1937, Hilary Soboci?ski, 1937-1939	339	AWKW Rypin, KHip Klonowo, M. Krajewski � W cieniu wojny i okupacji, s. 63, R. Piotrowski � Biogramy, s. 182
Kotowy	Ignacy Krongold, 1912-1939	420	AWKW Rypin, KHip Kotowy
Kretki Ma?e	Adam Sierakowski, 1908-1920, Stanis?aw Sierakowski, 1920-1939, Andrzej Sierakowski -1939	418	AWKW Brodnica, KHip Kretki Ma?e
Kowalki	Bogdan Che?micki, 1911-1939	409	AWKW Rypin, KHip Kowalki, Kowalki � J. Borkowski, K�?ka Rolnicze w II Rzeczypospolitej, W-wa � 1978r., B. Che?micki, Organizacje rolnicze w II Rzeczypospolitej. Wi?? 1981, nr 9, s. 111, Ten?e, Powiat rypi?ski, pami?tnik passim, M. Krajewski, O Che?mickich herbu Na??cz z ziemi dobrzy?skiej, Biuletyn Przewodnicki PTTK, nr 54, 1998, nr 7, Ten?e S?ownik, s. 60, Kto by? kim, s. 249, T. ?wiecki, F. Wybult, Mazowsze, s. 491, 543, 545, Nekrolog B. Che?mickiego, ?ycie Warszawy, nr 93, z 5 maja 1982r.
Ksi?te	Emilia Romocka, 1900-1939	393	AWKW Brodnica, KHip Ksi?te
Likiec	Tadeusz Jeli?ski, ? - 1939	203	AP W?oc?awek, KHip Likiec
Linne, Stawiska	Berek Kleinberg, 1912-1939	431	AWKW Rypin, KHip Linne,
Lisiny	Jan Szychowski, 1908-1930, Stefania Prze?dziecka, 1930-1939	195	AWKW Rypin, KHip Lisiny,
?apin�?	Wac?aw Gryglewicz, ? - 1939	336	AWKW Brodnica, KHip ?apin�?
?apin�?ek	Antoni Gniazdowski, 1906-1937, Kazimierz Gniazdowski, 1938-1939	316	AWKW Brodnica, KHip ?apin�?ek, P. Ga?kowski, Gniazdowscy, s. 6, K. Jasiewicz, Lista, s. 296, 297, M. Krajewski � W cieniu wojny i okupacji, s. 63, ten?e S?ownik, s. 110, M. Krajewski, A. Mietz, Zabytki, s. 76, Kronika Rypi?ska 1926r., nr 34, s. 5, T. Oracki, S?ownik, s. 285, R. Piotrowski � Biogramy, s. 154, A. Witkowski, Mordercy, s. 125, T. ?wiecki, F. Wybult. Mazowsze, s. 148, 160, 161
Marianki	Kazimierz G�recki, 1913-1920, Mieczys?aw Orzeszkowski, 1920-1939	241	AWKW Rypin, KHip Marianki, T. Epsztein, S. G�rzy?ski, Spis Ziemian, s. 51, K. Jasiewicz, Lista, s. 742, M. Krajewski, W cieniu wojny, s. 63, R. Piotrowski � Biogramy, s. 173
Moszczonne	Stefan Barthel, 1917-1939, Spadkobiercy Stefana Barthel, 1937-1939	331	AWKW Lipno, KHip Moszczonne
Nadr�?, Balin	Artur Barthel, 1917-1939	782;389	AWKW Rypin, KHip Nadr�?, Balin, Ksi?ga Adresowa, s. 2024, 2068, Sprawozdanie Sp�?dzielczego Rolniczego M?yna w Rypinie, za czas 1 lipca 1931 � 30-1 czerwca 1932, Rypin 1932, s. 9, F. Hajkowski, Sp�?dzielczo?? Mleczarska, s. 35. M. Krajewski, S?ownik, s. 36, T. ?wiecki, F. Wybult, Mazowsze, s. 139, 160, 491, 543
Nowa Wie?	Mieczys?aw ?wi?cicki, 1911-1938, Jerzy, Andrzej ?wi?cicy, 1938-1939	160	AWKW Lipno, KHip Nowa Wie?, K. Jasiewicz, Lista, s. 1050
Okalewo, Godziszewy, Kie?piny, Suchy Grunt, Szustek	Adrian Che?micki, 1910-1933, Maria Che?micka, 1933 -1939	2.460	AWKW Rypin, KHip Okalewo, T. Che?micka, Wspomienia o matce, WTK 1977, nr 41, s. 1 i 10, M. Krajewski, S?ownik, s. 57, R. Piotrowski Dobra Okalewskie, s. 76, ten?e, Struktura agrarna, s. 33-35, ten?e, Skrwilno o Okolice, s. 103-106, T. ?wiecki, F. Wybult, Mazowsze, s. 176, F. Wybult, OTR ZD, s. 8
Osiek	Adam Sierakowski, 1908-1920, Stanis?aw Sierakowski, 1920-1938	893	AWKW Brodnica, KHip Osiek, A. Bukowski, Waplewo, s. 74-96, K. Jasiewicz, Lista, s. 935-936, W. Jedli?ski, Sierakowscy z Waplewa, Pomorze Gda?skie 1984, nr 2, s. 42-43, M. Krajewski W cieniu wojny i okupacji, s. 63, Ten?e, S?ownik, s. 318-319, M. Mroczko Sierakowscy zas?u?ona rodzina ziemia?ska�, Gda?sk 1979r., s. 198-201, T. Oracki S?ownik, s. 285-286, 288-289, M. Pawlak Przemiany, s. 155, R. Piotrowski, Biogramy, s. 179-180, A. Witkowski, Mordercy, s. 137
Ostrowite	Boles?aw P?oski, 1918-1920. W?adys?aw P?oski, 1920-1934, Jerzy Krzymuski, 1934-1939	344	AWKW Rypin, KHip Ostrowite, zob. Soko?owo
Pinino	Tadeusz Kokoszczy?ski, 1897-?, Janina, Jan, Tadeusz, Kokoszczy?scy, ?-1939	274	AWKW Rypin, KHip Pinino
Pi�rkowo	Ernest, Adolf, Hans, Riebold, 1904-1939	520	AWKW Golub - Dobrzy?, KHip Pi�rkowo
Piskorczyn	Antoni Marcinkowski, 1914 -?	217	AWKW Rypin, KHip Piskorczyn
P?onne	Ludwik ?empicki, 1919-1939	936	AWKW Golub - Dobrzy?, KHip P?onne
Podlesie	Jan Kr?pe?,	539	K. Jasiewicz, Lista, s. 533, T. ?wiecki, Mazowsze, s. 139
Pr?czki	Leon Rakowski, 1914-1931, Spadkobiercy L.R., 1931-1939	347	AWKW Rypin, KHip Pr?czki
Przywitowo	J�zef Krongold, 1917-1939	327	AWKW Rypin, KHip Przywitowo
P�?wiesk Ma?y	Jan Rudowski, 1919-1939	349	AWKW Brodnica, KHip P�?wiesk Ma?y
Radomin	Edward Ro?ciszewski, 1882-1923, J�zef Kolski, 1923-1933, Antoni Rudnicki, 1933-1939	518	AWKW Golub - Dobrzy?, KHip Radomin
Radziki Du?e	Maurycy, Herman, Izydor, Jakub, bracia Kohn, 1919-1939	474	AWKW Rypin, KHip Radziki Du?e
Radziki Ma?e	Antoni Gniazdowski, 1912-1937, Tadeusz Gniazdowski, 1937-1939	b.d.	AWKW Brodnica, KHip Radziki Ma?e
Radzynek	Moj?esz Kohn, 1912-1920, Jojne, Abram, Szlama Kohn, 1920-1939	446	AWKW Rypin, KHip Radzynek
Rakowo	Jakub B?aszkiewicz	175	AWKW Rypin, KHip Rakowo
R?tfiny	Stanis?aw Noskowski	481	AWKW Golub - Dobrzy?, KHip R?tfiny
Rusinowo	Janina Sulikowska, 1917-1939	543	AWKW Rypin, KHip Rusinowo
Ruszkowo	Wincenty Koskowski, 1894-1939	579	AWKW Golub - Dobrzy?, KHip Ruszkowo
Sad?owo	Jan Kretkowski, 1908-1939	600	AWKW Rypin, KHip Sad?owo
Skrwilno, Szczawno, Demb�wka, Szoniec	Dominik i Anastazy Je?ewscy, 1891-1923, Feliks Mieszkowski, 1923 - 1938	5.016	AWKW Rypin, KHip Skrwilno
Soko?owo	Boles?aw P?oski, 1883-1927, Aleksander P?oski, 1927 - 1939	708	AWKW Golub - Dobrzy?, KHip Soko?owo
Sosnowo, Korzeniewo	Ignacy Piwnicki, 1907-1939	806:437	AWKW Rypin, KHip Sosnowo
Starorypin, Iwany	Wiktor Piwnicki, 1914-1939	336:205	AWKW Rypin, KHip Starorypin
St?powo	Miko?aj, Witold Grabski	358	AWKW Rypin, KHip St?powo
Sudragi	Witold Jaroci?ski	296	AWKW Rypin, KHip Sudragi
?niechy	Stanis?aw ?niechowski, 1905-1939	417	AWKW Rypin, KHip ?niechy
?wiedziebnia	Dominki Gniazdowski, 1910-1933, Miros?awa Gniazdowska, 1933-1939	470	AWKW Brodnica, KHip ?wiedziebnia
?wie?awy	Aniela Dudrewicz, 1919-1939	280	AWKW Rypin, KHip ?wie?awy
Wielgie	Jan P?oski, 1905-1928, Stanis?aw Wilski, ? - 1939	543	AWKW Golub - Dobrzy?, KHip Wielgie
Ugoszcz, Okonin	Antoni Borzewski, 1891-1920, Helena Borzewska, 1920-1939	909:504	AWKW Rypin, KHip Ugoszcz
Warpalice	Franciszek Gniazdowski, 1911-1935, Jerzy Gniazdowski, 1935-1939	320	AWKW Brodnica, KHip Warpalice
W?pielsk	Jerzy Siemi?tkowski 1917-1939	484	AWKW Golub - Dobrzy?, KHip W?pielsk
Wildno	Tadeusz Kr?pe?	237	AP W?oc?awek, KHip Wildno
Wojnowo	Zygmunt Rzeszotarski, 1918-?	358	AWKW Rypin, KHip Wojnowo
Zakrocz	Gutgeld Szaja, Lejba Musman	350	AWKW Rypin, KHip Zakrocz
Zb�jno	Micha? Dzier?anowski, 1917-1939	730	AWKW Rypin, KHip Zb�jno
Zosin	W?odzimierz Ramlau	116	AWKW Rypin, KHip Zosin

Prezesi Rypi?skiego Oddzia?u Zwi?zku Ziemian:

Antoni Borzewski 1919-1920,

Boles?aw Pr?dzy?ski 1921-1931,

Ignacy Piwnicki 1931-1932,

Artur Borzewski 1933-1935,

Artur Barthel 1935-1939.

Opracowano na podstawie publikacji:

Ziemianie i ich w?asno?? w Ziemi Dobrzy?skiej w latach 1918-1947 - Ga?kowski, Piotr (1957- )

Zestawi?: Pawe? Wasiak � Tychowo.

••wtorek•, 15 •lutego• 2011 10:23• |

ADMINISTRACJA POWIAT�W

LIPNOWSKIEGO I RYPI?SKIEGO

Indeks sporz?dzono na podstawie:

Rocznika P?ockiego, Kalendarz dla P?ocka i okolicy na rok zwyczajny na 1891,

Kalendarza, informatora p?ockiego na rok 1899.

Wersja oryginalna dost?pna on-line http://www.tnp.org.pl/ebooks.htm

Redaktor, luty 2011r.

lp.	imi?	nazwisko	rok	miejscowo??	nazwa stanowiska, funkcji lub zawodu
1		Alfierow	1899	Rypin	naczelnik stra?y miejskiej
2	Wulek	Appel	1891	Rypin	felczer starszy
3	A.I.	Balicki	1891	Sk?pe	inspektor seminarium nauczycielskiego
4	S.A.	Bary?owicz	1891	Rypin	pom. naczel. powiatu ds.adm.-gospod.
5	I.	Beczkowicz	1891	Lipno	komisarz s?dowy
6	Kamil	Bereza	1891	Lipno	ordynator szpitala ?w. Jana Z?otoustego
7	Jan	Biega?ski	1899	Sk?pe	aptekarz
8	L	Bie?ozierskij	1899	Dobrzy? n/Wis??	burmistrz
9	E.	B?otnicki	1899	Lipno	urz?d miejski
10	E.	B?otnicki	1891	Dobrzy? n/Wis??	burmistrz
11	R.	Borszewski	1899	Rypin	sekretarz powiatowy
12	C.	Boski	1899	Lipno	s?dzia gminny V-go okr?gu
13	L.	Brochocki	1891	Lipno	radca ubezpiecze?
14	W.	Brodzikowski	1899	Rypin	komisarz s?dowy
15	W.	Brodzikowski	1891	Rypin	komisarz s?dowy
16	W.	Broniewski	1891	Dobrzy? n/Drw?c?	komendant stra?y pogranicznej
17	E.	Budzy?ski	1891	Lipno	lekarz powiatowy
18		Bujalski	1899	Rypin	buchalter kasy powiatowej
19	K.	Bujalski	1891	Rypin	buchalter kasy powiatowej
20		Bujalski	1891	Rypin	agent tow. ubezp. od ognia "Jakor"
21	Ludwik	Che?micki	1899	Rypin	delegat taksowy TKZ
22	L.	Che?micki	1899	Rypin	s?dzia gminny IV-go okr?gu
23	A.	Che?micki	1891	Rypin	radca ubezpiecze?
24	W?adys?aw	Cholewi?ski	1891	Rypin	lekarz
25	Micha?	Cho?ondziner	1891	Rypin	felczer starszy
26	Owsiej	Chor??yc	1891	Dobrzy? n/Drw?c?	felczer m?odszy
27	W.S.	Chudzy?ski	1891	Lipno	pom. naczel. powiatu ds.adm.-gospod.
28	J.	Chyli?ski	1899	Dobrzy? n/Wis??	obro?ca przy s?dzie pokoju
29	Antoni	Cissowski	1899	Dobrzy? n/Drw?c?	aptekarz
30	A.	Czajkowski	1891	Lipno	radca ubezpiecze?
31	I.	Czapski	1891	Lipno	radca ubezpiecze?
32	S.	Czejczeniec	1899	Lipno	sekretarz powiatowy
33	R.	Czernicki	1891	Lipno	naczelnik kantoru pocztowo-telegraf.
34	W.	Czernow	1899	Lipno	s?dzia pokoju
35	M.S.	Debeli	1891	Lipno	naczelnik powiatu
36	M.	Dejtszer	1891	Dobrzy? n/Drw?c?	zarz?dca stacji pocztowej
37	W.	Dembi?ski	1891	Rypin	radca ubezpiecze?
38	L.	Dmochowski	1899	Lipno	regent przy kancelarii s?dziego gminnego
39	J.	Drozdowski	1899	Lipno	architekt powiatowy
40	J.	Drozdowski	1891	Lipno	budowniczy powiatowy
41	Kazimierz	Drw?ski	1899	Lipno	delegat taksowy TKZ
42	Antoni	Filleborn	1899	Dobrzy? n/Wis??	adwokat przysi?g?y
43	Tobiasz	Friedman	1891	Lipno	felczer m?odszy
44	Helena	Frusiewicz	1891	Rypin	akuszerka
45	Rafa?	Furma?ski	1899	Rypin	obro?ca przy s?dzie pokoju
46	M.	Gackiewicz	1899	Lipno	referent policyjny
47	M.	Gackiewicz	1891	Lipno	sekretarz powiatowy
48	Marianna	Gajewska	1891	Lipno	akuszerka
49	W?adys?aw	G?siorowski	1899	Lipno	obro?ca przy s?dzie pokoju
50	W?adys?aw	G?siorowski	1891	Lipno	obro?ca prywatny
51	Teofila	Getz	1891	Dobrzy? n/Wis??	akuszerka
52	T.	Gockowski	1891	Lipno	radca ubezpiecze?
53	Roch	Godlewski	1899	Lipno	delegat taksowy TKZ
54	R.	Godlewski	1899	Lipno	s?dzia gminny III-go okr?gu
55	R.	Godlewski	1891	Lipno	cz?onek urz?du rekruckiego
56	R.	Godlewski	1891	K?okock	delegat taksowy Tow. Kred. Ziemskiego
57	R.	Golewski	1891	Czarne	s?dzia s?du gminnego
58	J.	Gorochowski	1899	Lipno	s?dzia gminny II-go okr?gu
59	I.	Gorochowski	1891	Bobrowniki	s?dzia s?du gminnego
60	J.	Go?licki	1891	Lipno	regent przy kancelarii s?dziego pokoju
61	A.	Graczew	1899	Rypin	s?dzia pokoju
62	A.	Gralewski	1899	Rypin	regent przy kancelarii s?dziego gminnego
63	A.	Gralewski	1891	Rypin	regent przy kancelarii s?dziego pokoju
64	Fr.	Grefkowicz	1899	Dobrzy? n/Wis??	opiekun przytu?ku
65	S.	Halicki	1891	Lipno	powiatowy referent ubezp. od ognia
66	S.	Halicki	1891	Lipno	referent ubezp. urz?du rekruckiego
67	W?adys?aw	Holewi?ski	1899	Rypin	lekarz
68	A.	Jakubowski	1891	Okalewo	s?dzia s?du gminnego
69	W.	Jankowski	1899	Lipno	referent powiatowy ubezpiecze?
70	J.	Jankowski	1891	Lipno	kasjer miasta
71	I.	Jarnuszkiewicz	1891	Kochonia	delegat taksowy Tow. Kred. Ziemskiego
72	I.	Jasi?ski	1891	Rypin	pomocnik kasjera kasy powiatowej
73		Kaczuryn	1899	Rypin	pomocnik nadzorcy okr?gowego
74	Aleksander	Kami?ski	1891	Lipno	felczer starszy
75	Roman	Karasiewicz	1899	Rypin	pomocnik buchaltera kasy powiatowej
76	Tomasz	Karaskiewicz	1891	Dobrzy? n/Drw?c?	felczer m?odszy
77	I.	Karnkowski	1891	Karnkowo	delegat taksowy Tow. Kred. Ziemskiego
78	L.	Kasterski	1899	Rypin	lekarz powiatowy
79	Leonard	Kasterski	1899	Rypin	lekarz
80	L.	Kasterski	1891	Rypin	lekarz powiatowy
81	A.	Kedrow	1899	Lipno	sekretarz miejski
82	Stanis?aw	Kisielewski	1891	Rypin	geometra prywatny
83	Abram	Klimberg	1891	Lipno	felczer starszy
84	L.	K?obukowski	1899	Rypin	s?dzia gminny V-go okr?gu
85	I.	K?obukowski	1891	Gujsk	s?dzia s?du gminnego
86	N.W.	K?osowski	1891	Rypin	sekretarz miasta
87	M.A.	Kniper	1891	Lipno	burmistrz
88	Izrael	Kohn	1899	Lipno	lekarz
89	I.	Kohn	1891	Sk?pe	lekarz seminarium nauczycielskiego
90	Srul Izrael	Kohn	1891	Lipno	lekarz
91	T.	Konczewski	1899	Rypin	referent ubezpiecze? powiatu
92	T.	Konczewski	1891	Rypin	powiatowy referent ubezp. od ognia
93		Kosenko	1899	Rypin	kasjer kasy powiatowej
94	Leonard	Kosterski	1891	Rypin	lekarz powiatowy
95	Stanis?aw	Kotowski	1891	Lipno	aptekarz
96	F.	Kotwicki	1891	Lipno	regent przy kancelarii s?dziego pokoju
97	F.	Kotwicki	1891	Lipno	kurator szpitala
98	Mieczys?aw	Kowalski	1899	Lubicz	aptekarz
99	Jan	Kowalski	1899	Lipno	opiekun przytu?ku
100	J.P.	Kowalski	1891	Lipno	powiatowy referent rachunkowy
101	Julian	Kowalski	1891	Lipno	kurator przytu?ku
102	August	Kozi?ski	1891	Wymy?lin	felczer m?odszy
103	Stefan	Koz?owski	1891	Lipno	felczer starszy
104	M.M.	Kramarew	1891	Lipno	naczelnik stra?y ziemskiej
105	A.	Krasilowski	1899	Rypin	referent miejski powiatu
106	A.N.	Krasi?owski	1891	Rypin	powiatowy referent ds. miejskich
107	Glinia	Krawiecka	1891	Rypin	babka wiejska
108	Boruch	Krawiecki	1891	Rypin	felczer starszy
109	T.W.	Kruszy?ski	1891	Rypin	naczelnik powiatu
110	N.P.	Kuczy?ski	1891	Sk?pe	nauczyciel seminarium nauczycielskiego
111	W.	Kurz?dkowski	1891	Rypin	powiatowy konduktor dr�g szosowych
112	K.	Lebiedjew	1899	Rypin	referent policyjny powiatu
113	A.	Lembke	1899	Rypin	architekt powiatowy
114	A.	Lembke	1891	Rypin	budowniczy powiatowy
115	Z.	Lewicki	1891	Lipno	archiwista powiatowy
116	W.	Lisicki	1899	Lipno	kasjer miejski
117	Jan	Lisicki	1899	Lipno	w?a?ciciel sk?adu aptecznego
118	W.	Lisicki	1891	Lipno	powiatowy referent ds. policyjnych
119	Anna	?abanowska	1891	Rypin	akuszerka
120	J.	?api?ski	1891	Dobrzy? n/Wis??	kasjer miasta
121	S.	?aszewski	1891	Dobrzy? n/Drw?c?	kasjer komory celnej
122	El?bieta	??czkowska	1891	Rypin	babka wiejska
123		?oginow	1899	Lipno	naczelnik stra?y miejskiej
124	J.	?opi?ski	1899	Dobrzy? n/Wis??	kasjer miejski
125	H.	?ukowski	1899	Rypin	kasjer miejski
126	G.	?ukowski	1891	Rypin	kasjer miasta
127	J.	Macewicz	1899	Rypin	sekretarz miasta
128	R.	Majewski	1899	Rypin	s?dzia gminny I-go okr?gu
129	B.	Majewski	1891	Dobrzy? n/Drw?c?	s?dzia s?du gminnego
130	A.	Makarowicz	1891	Lipno	cz?onek urz?du rekruckiego
131	W.	Ma?kiewicz	1891	Rypin	referent ubezp. urz?du rekruckiego
132	A.	Mantjew	1899	Lipno	naczelnik powiatu
133	J�zef	Ma?kowski	1899	Lipno	regent przy kancelarii s?dziego gminnego
134	F.	Mej	1891	Rypin	cz?onek urz?du rekruckiego
135	F.	Mej	1891	Rypin	radca ubezpiecze?
136	W.	Micha?owski	1899	Lipno	kasjer kasy powiatowej
137	A.	Micha?owski	1891	Rypin	burmistrz
138	A.	Mielnikow	1899	Lipno	archiwista powiatowy
139	Zygmunt	Miszewski	1899	Lipno	delegat taksowy TKZ
140	J.	My?li?ski	1899	Lipno	referent miejski
141	J.	My?li?ski	1891	Lipno	powiatowy referent spraw miejskich
142	T.	Nejman	1891	Lipno	radca ubezpiecze?
143	R.	Nejman	1891	Lipno	pomocnik kasjera kasy powiatowej
144	Teodor	Nejman	1891	Lipno	geometra klasy 2-ej
145	R.	Neuman	1891	Lipno	agent tow.ubezp.od ognia "Warszawskiego"
146	N.	Niewdaczyn	1899	Rypin	burmistrz
147	Szmul	Nitka	1891	Lipno	felczer starszy
148	W.	Nowca	1899	Dobrzy? n/Wis??	regent przy kancelarii s?dziego gminnego
149	Albertyna	Olszewska	1891	Dobrzy? n/Wis??	akuszerka
150	A.	Olszewski	1899	Rypin	sekwestrator
151	A.	Olszewski	1891	Rypin	sekwestrator
152	R.	Olszewski	1891	Sk?pe	nauczyciel seminarium nauczycielskiego
153	Julianna	Ory?ska	1891	Okalewo	babka wiejska
154	W?adys?aw	Ossowski	1899	Lipno	lekarz
155	W?adys?aw	Ossowski	1891	Dobrzy? n/Wis??	lekarz miejski
156	I.F.	Owsianikow	1891	Osiek	zarz?dzaj?cy punktem celnym
157	F.	Paprocki	1891	Lipno	radca ubezpiecze?
158	Tadeusz	Pi?tka	1899	Lipno	aptekarz
159	Pawe?	Pi�ro	1891	Dobrzy? n/Wis??	kurator przytu?ku
160	Antoni	Podczaski	1891	Lipno	geometra klasy 2-ej
161	Jan	Podczaski	1891	Lipno	geometra klasy 2-ej
162	W.	Podolcew	1899	Rypin	pomocnik naczelnika powiatu
163	K.	Potrzebowski	1891	Dobrzy? n/Wis??	regent przy kancelarii s?dziego pokoju
164	W.	Prosiewicz	1891	Rypin	naczelnik oddzia?u pocztowo-telegraf.
165	B.	Pruski	1891	P?omiany	delegat taksowy Tow. Kred. Ziemskiego
166	W.	Przedpe?ski	1891	Popowo	s?dzia s?du gminnego
167	Jan	Przedworski	1899	Rypin	pomocnik buchaltera kasy powiatowej
168	B.	Przy?uski	1899	Dobrzy? n/Wis??	lekarz miasta
169		Pszoszkowski	1899	Lipno	pomocnik nadzorcy okr?gowego
170	Kajetan	Pydynkowski	1899	Rypin	delegat taksowy TKZ
171	K.	Pydynkowski	1899	Rypin	s?dzia gminny II-go okr?gu
172	M.	Pydynkowski	1891	Strzygi	s?dzia s?du gminnego
173		Racewicz	1899	Lipno	inspektor podatkowy powiatu
174	Jan	Radomski	1899	Sierpc	w?a?ciciel sk?adu aptecznego
175	Jan	Radomski	1899	Sierpc	opiekun przytu?ku
176	F.	Rajkowski	1891	Rypin	radca ubezpiecze?
177	S.	Ramlay	1899	Lipno	s?dzia gminny I-go okr?gu
178	Wiktor	Raniecki	1899	Dobrzy? n/Wis??	aptekarz
179	Wiktor	Raniecki	1891	Dobrzy? n/Wis??	aptekarz
180		Raniecki	1891	Dobrzy? n/Wis??	agent tow. ubezp. od ognia "Jakor"
181	W.	Rudowski	1891	Czernikowo	s?dzia s?du gminnego
182	E.	Rudowski	1891	Mierzynek	agent tow. ubezp. od ognia "Jakor"
183	S.	Rudzi?ski	1891	Rypin	pomocnik kasjera kasy powiatowej
184	W.	Rutkowski	1891	Rypin	radca ubezpiecze?
185	Antoni	Rzeszotarski	1899	Rypin	delegat taksowy Tow. Kred. Ziemskiego
186	B.	Rzeszotarski	1891	Wojnowo	delegat taksowy Tow. Kred. Ziemskiego
187	E.I.	Sielajew	1891	Rypin	naczelnik stra?y ziemskiej
188	I.	Siemi?tkowski	1891	W?pielsk	delegat taksowy Tow. Kred. Ziemskiego
189	K.	Siewierski	1899	Lipno	sekretarz wydzia?u hipotecznego
190	K.	Siewierski	1891	Lipno	sekretarz hipoteczny przy s?dzie pokoju
191	S.	S?aw?cki	1899	Rypin	sekretarz wydzia?u hipotecznego
192	S.	S?aw?cki	1891	Rypin	sekretarz hipoteczny przy s?dzie pokoju
193	W.	Smole?ski	1899	Rypin	nieetatowy weterynarz powiatowy
194	J.	Soko?owski	1899	Lipno	weterynarz okr?gowy
195	Antoni	Soko?owski	1899	Rypin	obro?ca przy s?dzie pokoju
196	Antoni	Soko?owski	1891	Rypin	obro?ca prywatny
197	R.	Soko?owski	1891	Rypin	agent tow.ubezp.od ognia "Warszawskiego"
198	Kazimierz	Solecki	1899	Lipno	delegat taksowy TKZ
199	Kazimiera	So?tyk	1891	Lipno	akuszerka
200	Pelagia	Spi?a?ska	1891	Bobrowniki	babka wiejska
201	K.	Staszewski	1891	Lipno	powiatowy konduktor dr�g szosowych
202	I.	Stecewicz	1891	Rypin	sekretarz powiatowy
203	A.	Stokowski	1891	Lipno	nadzorca szpitala
204	M.G.	Stratonowicz	1891	Rypin	kasjer kasy powiatowej
205	M.	Stupniewski	1891	Rypin	powiatowy referent rachunkowy
206	Bronis?awa	Sudolska	1891	Dzia?y?	babka wiejska
207	B.	Sujkowski	1891	Rypin	regent przy kancelarii s?dziego pokoju
208	P.	Sumi?ski	1899	Rypin	s?dzia gminny III-go okr?gu
209	A.	Sza?kowski	1891	Sk?pe	nauczyciel seminarium nauczycielskiego
210	Symeon	Szczygie?	1891	Dobrzy? n/Wis??	felczer m?odszy
211	A.	Szerszeniewski	1899	Rypin	archiwista powiatowy
212	A.	Szerszeniewski	1891	Rypin	archiwista powiatowy
213	R.	Szmuczkiewicz	1891	Lipno	urz?dnik kantoru pocztowo-telegraf.
214	A.	Szuksta	1899	Lipno	komisarz s?dowy
215	E.	Szumski	1891	Dobrzy? n/Drw?c?	zarz?dzaj?cy komor? celn?
216	G.	?niechowski	1891	Rypin	radca ubezpiecze?
217	Henryk	?wi?cicki	1899	Rypin	delegat taksowy TKZ
218		?wi?cicki	1899	Lipno	s?dzia gminny IV-go okr?gu
219	H	?wi?cicki	1891	Niedr�?	s?dzia s?du gminnego
220	D.	?wi?cicki	1891	Nowa wie?	delegat taksowy Tow. Kred. Ziemskiego
221	A.	Tarnicki	1899	Dobrzy? n/Wis??	sekretarz miejski
222	A.	Tarnicki	1891	Dobrzy? n/Wis??	sekretarz miasta
223	Aleksander	Traczy?ski	1899	Rypin	aptekarz
224	A.	Traczy?ski	1891	Rypin	cz?onek urz?du rekruckiego
225	Aleksander	Traczy?ski	1891	Rypin	aptekarz
226	A.	Trzemeski	1891	Sk?pe	s?dzia s?du gminnego
227	Jan	Turalski	1899	Lipno	obro?ca przy s?dzie pokoju
228	Jan	Turalski	1891	Lipno	obro?ca prywatny
229	A.	Tyskow	1899	Rypin	referent finansowy powiatu
230	Leopold	Ulatowski	1899	Dobrzy? n/Drw?c?	obro?ca przy s?dzie pokoju
231	Karol	Wa?kowski	1899	Lipno	obro?ca przy s?dzie pokoju
232	A.	Wa?niewski	1891	Lipno	pomocnik kasjera kasy powiatowej
233	Rasza	Wemborek	1891	Lipno	babka wiejska
234		Winogradow	1899	Lipno	pomocnik naczelnika powiatu
235	I.	Wojczy?ski	1891	Lipno	kasjer kasy powiatowej
236	K.	Wojtkiewicz	1899	Lipno	buchalter kasy powiatowej
237	K.	Wojtkiewicz	1891	Lipno	buchalter kasy powiatowej
238	I.	Wo?osowicz	1891	Lipno	pom. le?niczego le?nictwa lipnowskiego
239	Franciszek	Wychowski	1891	Dobrzy? n/Drw?c?	lekarz
240	I.	Zaboklicki	1891	Sk?pe	nauczyciel seminarium nauczycielskiego
241	M.	Zag�rski	1891	Lipno	le?niczy le?nictwa lipnowskiego
242	J.	Zalewski	1899	Lipno	lekarz powiatowy
243	Julian	Zalewski	1899	Lipno	lekarz
244		Zalewski	1891	Dobrzy? n/Wis??	lekarz miejski
245	Julian	Zaleski	1891	Lipno	lekarz powiatowy
246	Hilla	Za?manow	1891	Lipno	obro?ca prywatny
247	Z.	Zieleniewski	1899	Lipno	sekwestrator
248	Z.	Zieleniewski	1891	Lipno	sekwestrator
249	W?adys?aw	?ochowski	1899	Rypin	regent przy kancelarii s?dziego gminnego
250	D.	?ytnikow	1899	Lipno	kwatermistrz miejski

••czwartek•, 03 •lutego• 2011 23:53• |

NA ZATARTEJ GRANICY

W dniu 26 IV 1930 roku w 17-tym numerze Tygodnika Ilustrowanego opublikowano artyku? pt. �Na zatartej granicy� autorstwa Zdzis?awa Marynowskiego.

Poruszony przez autora temat ukazuje r�?nice w �wczesnym poziomie cywilizacyjnym dw�ch odr?bnych miasteczek Dobrzynia i Golubia. Autor syntetycznie uj?? uwarunkowania lokalne, kt�re by?y reprezentatywne dla wi?kszo?ci miast i wsi po?o?onych wzd?u? ca?ej dawnej granicy rosyjsko-pruskiej.

Poni?szy tekst doskonale wprowadza w klimat odr?bnych warunk�w historyczno-etnicznych dla dw�ch przecie? polskich miast bli?niaczych. Autor ujawnia nazwiska animator�w spo?ecznych, kt�rzy poprzez swoj? aktywno?ci? starali si?, aby granica by?a zatarta raz na zawsze.

Opisana idea zjednoczenia wewn?trznego doprowadzi?a, po dwudziestu latach od opublikowania przedmiotowego artyku?u, do prawnego po??czenia Golubia i Dobrzynia (5 V 1951 roku) w jeden o?rodek miejski pod nazw? Golub-Dobrzy? z przynale?no?ci? do powiatu w?brzeskiego. Przez kolejne dwadzie?cia lat obserwowali?my dalsze, stopniowe, zanikanie r�?nic spo?eczno-gospodarczych i kulturalnych.

Przy lekturze artyku?u poznajemy autor�w tego sukcesu, i to nie wszystkich, z dwudziestolecia mi?dzywojennego.

W tym miejscu nale?y wspomnie? o wielu bezimiennych wsp�?autorach, kt�rym przysz?o dzia?a? na rzecz wewn?trznej integracji, ale w latach powojennych XX wieku. Chocia?by urz?dnik�w, kt�rzy prawid?owo wykonywali swoja prac? i nie dzielili petent�w ze wzgl?du na ich miejsce zamieszkania, co w pewnym okresie czasu by?o regu?? w dzia?aniach r�?nych instytucji. A mo?e nauczycieli, tych staraj?cych si? usadza? dzieci w klasie, a?eby w jednej ?awce siedzia? ucze? i z Golubia i z Dobrzynia. Albo zwyk?ych mieszka?c�w, kt�rzy zdecydowanie reagowali na ulicy na wzajemne wyzwiska dzieci wracaj?cych ze szko?y �ty bosy Antku�, �ty Kongresowiaku�, �ty Krzy?aku�, �ty Pomorzaku�.

Tym wszystkim bezimiennym autorom stworzenia jednej spo?eczno?ci lokalnej, wsp�lnej dla wszystkich Ma?ej Ojczyzny � Golubia-Dobrzynia, jest dedykowany niniejszy artyku?.

Redaktor, luty 2011r.

?r�d?o:
Tygodnik Ilustrowany, nr 17, z dnia 30 kwietnia 1930
http://www.bcul.lib.uni.lodz.pl/dlibra

alt

Nie wszystkie rzeki s? tak szerokie jak Wis?a, nie wszystkie miasta tak du?e jak Warszawa, a rzeczy donios?e dziej? si? nie tylko w stolicach.

Ba! W og�le, kto wie, czy to, co dzieje si? w stolicy, zawsze jest najwa?niejsze. A je?li nawet tak jest, to nie dla wszystkich. Ka?dy zak?tek kraju ?yje w?asnym ?yciem, posiada w?asne wielkie zdarzenia, w?asne smutki, w?asne rado?ci, w?asne walki i w?asne triumfy.

Dla ludzi, patrz?cych z dala, ze sto?ecznej perspektywy, mo?e si? to wydawa? b?ahe i ma?e. Ale to si? tylko tak wydaje, bo nie mo?na zdarze? mierzy? wielko?ci? tereniu, na kt�rym si? rozgrywaj?.

By?em w tych dniach w ma?ym miasteczku i tam w?a?nie ogl?da?em rzeczy donios?e. By?em na zatartej granicy. Nie tak to od Warszawy daleko. Kilka godzin jazdy samochodem, ma?o nawiedzanymi, a wi?c na nasze stosunki, doskona?ymi szosami.

Nad dawn? granic? niemieck?, le?? dwa ciekawe miasteczka � Golub i Dobrzy?. Wzorem Tacyta mo?na by o nich powiedzie?, ?e dzieli je male?ka rzeczka i g??boka przepa?? kulturalna i cywilizacyjna.

Dziwne to zjawisko. Oba miasteczka granicz? ze sob? tak blisko, gdyby nie rzeka Drw?ca i parometrowy most na niej, trudno by zgadn??, gdzie si? jedno z nich ko?czy, a drugie zaczyna.

Po lewej stronie rozsiad? si? na pag�rkach prastary Golub. Niewielki jest, ale szczelnie i porz?dnie zabudowany. Histori? swoj? si?ga g??boko w przesz?o??, w ?redniowiecze, gdy krzy?acy, przez Konrada Mazowieckiego do Polski sprowadzeni, tutaj za?o?yli jedno z pierwszych swoich warownych gniazd.

Na wysokiej g�rze widniej? wspania?e ruiny, albo nawet nie ruiny, tylko nieco zr?bem czasu szarpni?ty, masywny, czerwony kasztel z dobrze zachowanymi renesansowymi ozdobami. Stary zamek, w kt�rym przez pewien czas mieszka?a Anna Waz�wna, do dzi? panuje z wysoka nad okolic? po obu stronach rzeki, nadaj?c jej swoisty charakter.

W miasteczku samym wida? ?lady starej, odwiecznej kultury. Pr�cz ko?cio?a zachowa?o si? dobrze kilka dom�w, a w?r�d nich bardzo ciekawa, stara gospoda z drewnianymi podcieniami.

alt

S?siedni Dobrzy? jest wiekiem znacznie m?odszy. Niegdy?, za czas�w przedrozbiorowych, nie graniczy? tak blisko ze starszym Golubiem. Lecz nadesz?y tragiczne czasy rozbior�w.

W�wczas to, przemoc? rozdzieleni, s?siedzi zacz?li posuwa? si? ku sobie coraz bli?ej i bli?ej. Oba miasteczka przysun??y si? do samych brzeg�w rzeczki, jakby wci?gaj?c ku sobie ramiona. Lecz by?o co? silniejszego, ni? rzeka, co je dzieli?o. Oto po jednej i po drugiej stronie, na przeciwleg?ych wylotach mostu stan??y dwa budynki � posterunki celne. W Golubiu niemiecki, w Dobrzyniu rosyjski.

alt

Dwa polskie miasteczka znalaz?y si? po przeciwleg?ych stronach granicy, kt�ra je dzieli?a, a zarazem zbli?a?a. � Ba! Niespodziewanie nawet sta?a si? ich ?ywicielk?.

Przyjechawszy do Dobrzynia, uda?em si? z Panem Warszewskim, jednym z tamtejszych patrycjuszy, do Golubia.

- Czy widzi pan ten pusty sklep w rynku? � zapyta? m�j uprzejmy przewodnik, wskazuj?c naro?n? kamienic?.

- Kiedy? by? tutaj olbrzymi dom towarowy.

- Taki wielki w tak ma?ym miasteczku.

- Tak, w?a?nie. Przed wojn? nie by? za wielki.

- Czy uby?o ludno?ci?

- Nie, lecz� zniesiono granic?. Widzi pan, za czas�w zaborczych oba miasteczka ?y?y z tak zwanego �szmuglu�. Siedz?c nad sam? granic?, wszyscy niemal mieszka?cy posiadali sta?e przepustki, czyli tak zwane p�?paski. Dzi?ki nim ruch pograniczny by? bardzo o?ywiony, a na mo?cie trwa?a nieustanna cyrkulacja. Oczywi?cie, ?e w ten spos�b bardzo ?atwo by?o uprawia? przemytnictwo.

- No, a w?adze celne? � Wtr?ci?em naiwnie.

- W?adze? Prusakom przecie? to nie przeszkadza?o, ?e przychodzimy do nich kupowa?, z celnikiem rosyjskim rozmowa na ten temat by?a bardzo uproszczona � za par? groszy, za par? rubli � zale?nie od okoliczno?ci � potrafi? by? ?lepy i g?uchy. W ten spos�b na tym zapad?ym pograniczu rozkwita? handel. Teraz pan rozumie dlaczego Golub posiada takie pi?kne sklepy, takie okna wystawowe, jakich nie powstydzi si? i Warszawa. To pozosta?o?ci z dawnych czas�w.

alt

- A czemu? nie posiada ich Dobrzy??

- Ano, r�?nica w gospodarce. Tutaj rz?dzili Niemcy, a tam Rosjanie. Tutaj ufundowano wspania?? rze?ni?, gazowni?, elektrowni?, po?o?ono doskona?e bruki, kanalizacje etc. A tam? Kt�? mia? dba? o miasteczko licz?ce cztery i p�? tysi?ca mieszka?c�w? Przecie? chyba nie Moskal, a samorz?du nie by?o.

Rzeczywi?cie r�?nica w wygl?dzie jest ogromna. Dobrzy? licz?cy o tysi?c mieszka?c�w wi?cej od s?siada, jest brudny, ?le zabudowany, wyboisty, zaniedbany.

alt

Rzucaj?c okiem na prawo i lewo, informowa?em si? dalej u mego rozm�wcy.

A czy nie da si? teraz, gdy jest ju? w?asny samorz?d, doci?gn?? Dobrzynia do poziomu Golubia?

- Da? by si? da?o, gdyby mo?na by?o przezwyci??y? r�?ne przeszkody i uprzedzenia. My ju? dawno zabiegamy o po??czenie obu miasteczek. Da?oby to od razu kilkadziesi?t tysi?cy rocznej oszcz?dno?ci, gdyby si? znios?o szereg zb?dnych, podw�jnych instytucji. Samo skasowanie magistratu da?oby trzydzie?ci par? tysi?cy. A przecie? opr�cz tego mamy tu podw�jn? stra? ogniow?, podw�jne posterunki policji i szereg podw�jnych urz?d�w.

M�j przewodni westchn?? i m�wi?:

- Niestety na przeszkodzie wszystkiemu stoj? r�?ne osobiste ambicje i cz??ciowo powik?ane stosunki. Nie bez znaczenia jest fakt, ?e dzi? w radzie miejskiej Dobrzynia mniejszo?? narodowa posiada wi?kszo?? g?os�w, gdy tym czasem w Golubiu wcale nie ma mniejszo?ci, a wi?c przy po??czeniu owa mniejszo?? straci?aby cz??ciowo swoje wp?ywy na gospodark?. A wreszcie szereg innych r�?nic. Sto lat z ok?adem niewoli wycisn??o wsz?dzie swe pi?tno.

Tak, tak. Sto lat niewoli. Gdy istnia?y granice, zdawa?o si?, ?e nie ma r�?nic mi?dzy Polakami, lecz gdy granice zmazano z karty Europu, c�? si? okaza?o! R�?nice wychowania, r�?nice urz?dze? spo?ecznych, pogl?d�w politycznych, metod gospodarczych. Co krok to cier?, co krok to nieporozumienie. I tak jest nie tylko tu, ale i w ca?ej Polsce.

Ale w?a?nie ma?y Dobrzy? i ma?y Golub, a przynajmniej szlachetniej i m?drzej my?l?ca cz??? obywateli podj??a prac? nad zacieraniem ?lad�w zatartego kordonu.

Trzem ludziom zawdzi?cza to pogranicze zrealizowanie donios?ej i wielkiej idei. Radny miejski i kupiec Warszewski i doktor weterynarii Terlikowski z Dobrzynia oraz s?dzia Zdanowicz z Golubia podj?li i przeprowadzili my?l stworzenia uniwersytetu ludowego dla ludno?ci obu miasteczek.

�Przy wsp�lnym ognisku wiedzy nabierzemy wsp�lnych zainteresowa?, wsp�lnych zami?owa? i dojdziemy na koniec do braterskiego porozumienia � rozumiej? ci, kt�rzy wierz?, ?e s? dzie?mi wsp�lnej matki, rozdzielonymi jedynie przez z?o?liwy los.

Dlatego to powiedzia?em na pocz?tku, ?e donios?e rzeczy dziej? si? nie tylko w stolicach, bo oto w male?kim, odci?tym od ?wiata miasteczku narodzi?a si? donios?a idea zjednoczenia wewn?trznego. Widzia?em budynek tego uniwersytetu. Zaprowadzi? mnie tam pan Terlikowski, energiczny i wytrwa?y propagator zjednoczeniowej my?li.

- C�? to za budynek? Co si? tu dawniej mie?ci?o?

- Okaza?y gmach, co? � u?miechn?? si? pan Terlikowski.

- Jak na Dobrzy? to nie ?le, h?? To dawna rosyjska komora celna.

Zaiste dziwne bywaj? zrz?dzenia losu. A wi?c to w tym budynku, kt�ry niegdy? symbolizowa? rozdzia? pomi?dzy obu po?aciami kraju, ma si? dokonywa? ich wewn?trzne scalanie.

Zapyta?em o program uniwersytetu.

- Nie jest on podobny w swym za?o?eniu do uniwersytet�w Towarzystwa Czytelnictwa Ludowego.

- Przede wszystkim nie obejmuje w programie rolnictwa, lecz stawia sobie cele og�lnokszta?c?ce. Wyk?ady odbywa? si? maj? co niedziela. Do programu wchodzi zar�wno historia, jak i nauka o Polsce wsp�?czesnej, geografia, jak i ekonomia, higiena pospo?u z fizyk?, a dalej literatura, rachunkowo??, poj?cia o prawodawstwie, krajoznawstwo etc. etc.

- A kto b?dzie wyk?ada??

- Miejscowe nauczycielstwo, miejscowa inteligencja, a wreszcie od czasu do czasu postaramy si? kogo? ?ci?gn?? ze stron odleglejszych. Z pocz?tku b?dzie mo?e trudno, lecz z czasem praca nasza musi wyda? po??dane owoce.

S? w Polsce wsz?dzie rzeczy cudowne, s? pi?kne krajobrazy, s? wspania?e zabytki, s? skarby artystyczne, s? bogactwa kopalne, lecz najpi?kniejsze i najciekawsze s? ludzkie poczynania i ludzkie serca. Wystarczy wyjecha? za miasto i oczy szeroko otworzy?, pami?taj?c, ?e s?u?? do patrzenia, by nas ol?ni? obraz tego, co si? dzieje doko?a. Obok z?a i n?dzy, kt�re krzycz? do nas same, jest dobro, pi?kno i bogactwo czynu, kt�ry w cicho?ci, bez rozg?osu toruje drog? ku lepszej przysz?o?ci.

Zdzis?aw Marynowski

••środa•, 02 •lutego• 2011 10:12• |

WST?P

Zamieszczone poni?ej opracowanie b?dzie si? rozrasta?o o comiesi?czne rady gospodarskie, rozk?ady pracy kobiecej oraz przys?owia. Sporz?dzono na podstawie �Kalendarza na 1888 roku, kol?dy dla gospody?� oraz �Kalendarza G?osu W?brzeskiego na 1936�. Pisownia oryginalna.

STYCZE?

RADY GOSPODARSKIE DLA M??CZYZN

Nowy rok � do pracy w Imi? Bo?e. U?o?y? plan gospodarki na ca?y rok, ?eby na ka?d? por? wszystko by?o gotowe. Zakupi? brakuj?ce narz?dzia rolnicze, zepsute naprawi?. Drzewo na budulec, na opa? zwozi? p�ki sanna. Wywozi? naw�z. Wypr�bowa? si?? kie?kowania starszawych nasion, zasiewaj?c po trochu w wazonikach. Kopa? do?y do wiosennego sadzenia drzew, by ziemia dobrze rozmarz?a. Bieli? drzewa mlekiem wiapiennem, by zniszczy? gniazda owad�w. Dba? o inwentarz. Obejrze? kopce z ziemniakami. W stawach rybnych r?ba? otwory w lodzie. Wieczorami czyta? ksi??ki i pisma religijne i gospodarskie.

ROZK?AD PRACY GOSPODARCZEJ KOBIECEJ

W miesi?cu tym wszelkie zapasy spi?arni, apteczki i piwnicy s? w ca?ej pe?ni, ca?a wi?c gospodarcz? czynno?ci? pani domu, jest u?ywanie swej pracy przez przyjmowanie go?ci i licznie odwiedzaj?cych si? wzajemnie znajomych. Miesi?c ten bowiem zwany karnawa?em, przeznaczony jest na odpoczynek i zabawy, w mie?cie na bale i wieczory, zebrania, - na wsi na kuligi, wesela itp. W rodzinnym za? k�?ku ca?y ten miesi?c schodzi na czytaniu lub projektach zabaw, przygotowaniach toalet wieczornych, kt�rych wzory podaje tak obszernie, poczynaj?c od 1 Numeru roku, w szpaltach swoich Bluszcz, pismo kobiet. Suknie balowe lekkie powinny si? szy? na pr?dce, to jest bardzo szybko, w obszernym pokoju na du?ych sto?ach lub deskach, tak aby nie uleg?y zniszczeniu i ?wie?o by?y wyko?czone � nie radz? je szy? wieczorami, bo lekka tkanina ?atwo od ognia zaj?? si? mo?e.

Sma?enie p?czk�w, fawork�w, robienie krem�w, galaret, kt�re w tym miesi?cu naturalnie bez lodowni wybornie si? udaj?, jest codzienn? prac? w styczniu.

Wiejskie gospodynie, zajmuj? si? prz?dzeniem czystego ju? lnu i konopi, nast?pnie robieniem p?�tna, mniej umiej?tne dziewki darciem pierzy z zabitych jesieni? g?si. W karminku ju? w styczniu karmi? stosownie do potrzeb wi?ksz? lub mniejsz? ilo?? wieprzk�w m?odych rocznych (bo ze starszych niesmaczne) na szynki wielkanocne, kt�re to karmienie trwa trzy do czterech tygodni.

W tym miesi?cu nale?y lodownie, lub kto tej nie ma, g??boko kopane do?y zaopatrywa? w l�d, nie spuszczaj?c si? na luty, kt�ry cz?stokro? bywa d?d?ysty i bez mroz�w, mo?na jednak zostawi? to na pocz?tek lutego.

PRZYS?OWIA

Na Nowy Rok przybywa, dnia na zaj?czy skok.

?wi?ta Pryska lodem ?ciska.

Agnieszka gdy ?askawa, puszcza skowronka z r?kawa.

Stycze? rok stary z nowym rokiem styka, kto w starym nie pracowa?,

ten w nowym utyka.

S�l ?wi?tej Agaty, broni od ognia chaty.

Na widok Trzech Kr�li, ka?dy w ko?uch si? tuli, - ale gdy Trzej Kr�lowie ciepe?kiem obdarz?, to sobie gospodarze o wiosence gwarz?.

LUTY

RADY GOSPODARSKIE DLA M??CZYZN

Przebiera? warzywa w piwnicy i usuwa? zgni?e. Przygotowa? zbo?e do wiosennych zasiew�w. Odprowadza? z p�l wod? w czasie odwil?y. Poprawia? mosty, drogi, p?oty. Obejrze? zapasy s?omy i siana, czy nie zabraknie do nowych pasn. W sadzie ko?czy? skrobanie i bielenie drzew, obieranie z gniazd g?sienicowych, obcina? suche ga??zie. W dnie pogodne szczepi? owoce pestkowe, zasiewa? pestki. Zamawia? drzewka do sadzenia. Stajni nale?y pilnowa?, szczeg�lnie przy porodzie byd?a. Zakupi? ksi??eczki, by si? dowiedzie?, jak si? z byd?em w takich razach obchodzi?. Przygotowa? grz?dki na kapust?, marchew, pietruszk?. Inspekta zasia?.

Pami?ta? o ksi??kach bo o?wiata potrzebna.

ROZK?AD PRACY GOSPODARCZEJ KOBIECEJ

Zaraz na pocz?tkach tego miesi?ca powinna si? zaj?? czy to w mie?cie, staranna i zabieg?a gospodyni, czy na wsi z obowi?zku, zabiciem wieprzak�w na szynki wielkanocne, aby kiszki, kie?basy ?wie?e i wszelkie podroby i odpadki pozosta?e od solenia mi?siwa, zu?y? w zapusty, przypadaj?ce zwykle na pocz?tkach tego miesi?ca, dla domownik�w, kt�rzy z ut?sknieniem oczekuj? rok ca?y na te specja?y.

Poniewa? luty jest miesi?cem mro?nym, nale?y wi?c, gdzie s? ryby i ludzie znaj?cy si? na tem, robi? przer?ble, i ?owi? takowe � marynowa? w occie na post lub u?ywa? ?wie?e. Zaj?? si? praniem, bo ju? marcowe s?o?ce bieli najlepiej bielizn?. Dzie? ju? bywa znacznie d?u?szy, mo?na si? zaj?? szyciem bielizny i przerabianiem sukien potrzebnych na wiosn?. Na wsi w ko?cu tego miesi?ca mo?na robi? piwo, ocet, sok z ?urawin, kt�re s? najlepsze z pod ?niegu w tym miesi?cu zebrane, butelkowa? mi�d z beczek. R�wnie? w tym czasie powinna si? ju? przygotowa? m?ka na pieczywo wielkanocne, aby by?a dobrze wyschni?ta, zreszt? i m?yn jest wtedy wolny i zbo?a w spichrzach pe?no.

Wszelkie gatunki kasz na nast?pny przedn�wek ju? w lutym trzeba przysposobi?. W?dzenie szynek i r�?nych w?dlin zaczyna si? odbywa? w drugiej po?owie lutego. W ko?cu na wsi jest ju? robota w inspektach. W mie?cie pieczarki w piwnicach urz?dzi?; pilnowa? dobrze piwnicznych zapas�w czy si? nie psuj?, przy zbli?aj?cej si? wio?nie. Kartofle zaczynaj?ce wyrasta? obrywa? starannie. Kto w styczniu nie zaopatrzy? si? w l�d, stanowczo w lutym to zrobi? powinien, nie spuszczaj?c si? ju? w ?adnym razie na wilgotnym cz?sto marzec.

Jab?ka w piwnicach cz?sto przebiera? i ustawia? na deskach tak, aby jedno drugiego nie dotyka?o.

PRZYS?OWIA

Gromniczna pogoda, b?dzie jesie? dorodna.

Po ?wi?tej Dorocie,

Schn? chusty na p?ocie,

A je?li pr?dko nie schn?,

To mrozy cz?eka do pieca wepchn?.

?wi?ty Maciej zim? traci, - jak nie traci, to bogaci.

Na ?wi?ty Walenty, uciekaj? z domu centy.

MARZEC

RADY GOSPODARSKIE DLA M??CZYZN

W razie silnych roztop�w odprowadza? wod? z p�l, najlepiej na ??ki, by je u?y?ni?, ale tak, aby woda tam nie sta?a, bo ??ki ?atwo zabagni?. Zaczyna? zasiewy, o ile pola, zw?aszcza gliniaste, wysch?y. Oczyszcza? pola z kamieni. Bronowa? ??ki, by je oczy?ci? z mch�w. Myszy polne i inne robactwo pilnie niszczy?. Zasila? s?abe oziminy nawozami sztucznemi. W sadzie obcina? � jak w lutym � niepotrzebne ga??zie, naciera? miejsca naci?te ma?ci? ogrodnicz?, drzewa oczyszcza?, szczepi?, nowe sadzi?. Stajnie przewietrza?, ale nie wyzi?bia?, bo si? byd?o leni i jest wi?cej wra?liwe na zimno. Byd?u roboczemu poprawi? pasz?. Kury nasadza?. Ule przewietrza? i os?ania? przed s?o?cem, by pszczo?y zbyt wcze?nie nie wylecia?y.

ROZK?AD PRACY GOSPODARCZEJ KOBIECEJ

W tym miesi?cu ko?czy si? odpoczynek gospody? tak miejskich jak i wiejskich. Nadchodz?ce ?wi?ta Wielkanocne wymagaj? przygotowa?. Zaraz w pierwszej po?owie miesi?ca nale?y si? ju? ostatecznie zaj?? urz?dzaniem mi?siwa, szynek, g?owizny itp. Salami i kie?basy w?dzone najlepiej si? udaj? kr�tko w?dzone, a nast?pnie suszone na wietrze marcowym. Ozory wo?owe i pekeflejsz, kt�re nie wymagaj? tak d?ugiego czasu do solenia jak wieprzowina, nale?y robi? w pocz?tku miesi?ca, nigdy wi?cej jak 10 dni do dw�ch tygodni w soli le?e? powinny � ozory wi?c po szynkach w?dzi?, k?ad?c je w p?cherze, gdy? inaczej uschn? zanadto wisz?c na powietrzu. Wszelkie w?dliny powieszone w przewiewnem miejscu nabieraj? od samego przewiewu marcowego powietrza wybornego smaku. Dla tego te? w tym miesi?cu, czy to w mie?cie, czy to na wsi, najwi?ksze odbywaj? si? prania bielizny � gdy? tak woda marcowa jak i s?o?ce maj? w?asno?? bielenia jej. Wszelkie drobiazgi bia?e nale?y koniecznie w marcu podda? dzia?aniu s?o?ca. P?�tno zrobione w czasie zimy przy marcowym s?o?cu najlepiej jest bieli?. W ko?cu miesi?ca je?eli czas po temu i nie ma obawy zimna, mo?na ju? otwiera? okna zabezpieczone na zim?, oczy?ci? mieszkania z zimowego kurzu, my? pod?ogi, zaprawia? posadzki, aby taka robota nie zostawa?a na ostatni przed Wielkanoc? tydzie?, gdzie ju? trzeba my?le? o przygotowaniach wielkanocnych, szczeg�lniej je?eli Wielkanoc wcze?niej przypada.

W ko?cu marca najwi?ksza jest obfito?? pomara?cz, wtedy wi?c, a nie kiedy indziej, trzeba wszelkie zapasy z pomara?cz przygotowa? � jak sk�rki smarzy? w cukrze, w�dki, likiery itp.

W tym miesi?cu insekta dobrze urz?dzone i opatrzone, wymagaj? ci?g?ej roboty. W tym miesi?cu tak?e mo?na ju? sadzi? kury na jaja, z kt�rych to wychowane kokoszki zowi? si? marc�wki, i s? najpierwsze do znoszenia jaj przed ?wi?tami Bo?ego Narodzenia. Jaja znoszone przez kury ?adne, du?e i nie?ne odk?ada? oddzielnie, albo je dawa? do wyl?gania � notabene jaja znoszone przy kogucie dobrej odmiany.

PRZYS?OWIA

Suchy marzec, mokry maj � b?dzie ?yto, gdyby gaj.

Czterdziestu m?czennik�w jakich, czterdzie?ci dni te? b?dzie takich.

Na ?wi?tego Grzegorza id? rzeki do morza.

Oblubieniec gdy nie p?acze, b?d? w jesieni ko?acze.

Na ?wi?tego Albina, rzadka u ludzi mina

- bo post si? zaczyna.

KWIECIE?

RADY GOSPODARSKIE DLA M??CZYZN

Ko?czy? siew zb�?. Bronowa? i posiewa? koniczyny. Rozrzuca? kretowiska. Sadzi? ziemiaki (najlepiej ?rednie, nie za ma?e, ani za du?e). Przygotowa? rol? pod kapust?, buraki, len i konopie. Puste miejsca na ??kach podsiewa? doborowem nasieniem, by ich nie zachwa?ci?. W sadzie ko?czy? sadzenie drzewek, kt�re trzeba w razie suszy obficie podlewa?. Drzewa owocowe okopa? i przymocowa? s?absze do palik�w; grunt oczyszcza? z chwast�w i zielsk. Konie i wo?y robocze dobrze ?ywi?, by nie ustawa?y w ci??kiej pracy. Byd?o mo?na wyp?dza? na pasz?, ale w domu dokarmia? pasz? such?.
W pasiece poodtyka? wyloty i zdj?? zimowe zewn?trzne os?ony. Dodawa? pszczo?om miodu, dop�ki same uzbiera? go nie mog?. Oczy?ci? wn?trza uli pszcz�?, kt�re posn??y i ze zniszczonych ple?ni? plastr�w.

ROZK?AD PRACY GOSPODARCZEJ KOBIECEJ

Je?eli Wielkanoc jest wczesna, to koniec marca lub pocz?tek kwietnia schodzi na przygotowaniach wielkanocnych. Radz? ka?dej gospodyni, w ostatnim tygodniu, ju? w poniedzia?ek zaj?? si? przygotowaniem rodzenek, migda?�w i tarciem cukru z g?owy do bab, gdy? te ?mudne roboty zajmuj? wiele czasu i mitr??? samo pieczenie, je?eli nie s? pierwej gotowe, tem bardziej, ?e nie radz? nigdy wcze?niej piec bab nawet parzonych jak w pi?tek, a lepiej w sobot?; ca?a przyjemno?? ciasta, kt�re si? zwykle jada a? po za przewodni? niedziel?, stracona, je?eli si? je ma stare od razu. Mazurki mo?na piec w ?rod? i czwartek. Szynki i wszelkie mi?siwa gotowa? w sobot? rano, pieczyste piec na ?wie?o w same ?wi?ta, bo chwa?a Bogu ju? dawny niehigieniczny zwyczaj wyszed? z u?ycia jadania samego zimnego mi?sa w oba ?wi?ta Wielkanocne. Zaraz po ?wi?tach w pierwszych dniach, trzeba robi? kasz? kartoflann? z pozosta?ych od ciasta bia?ek, kt�re zachowane w garnku obwi?zanym papierem, w zimnej piwnicy przechowuj? si? dobrze kilka dni.

W pierwszej po?owie kwietnia, gdy ziemia ju? nie zamarzni?ta, zaczyna si? robota w ogrodzie tak w miastach jak i na wsi. W drugiej nale?y sia? len. W kwietniu zaczyna si? najwi?ksza ilo?? kr�w cieli?, cielaki z marca i kwietnia najlepsze s? na przech�wek, gdy? i krowa daje wi?cej mleka i wiosna jest por? ?atwiejszego wychowania ich. Prosiaki z kwietnia s? tak?e najlepsze do przych�wku. W mie?cie ca?y kwiecie? schodzi na przerabianiu i przygotowaniu ubior�w wiosennych dla ca?ego domu, a dzie? d?ugi i pora niezbyt gor?ca jest potemu do ka?dej roboty. W kwietniu nale?y starannie pilnowa? w piwnicach kartofli, wyrastaj?cych na wiosn?, aby je obrywa? z korzeni i wszelkie warzywa jakie jeszcze s? przebra?, zepsute odrzucaj?c. Kapust? kwaszon? cz??ciej jak w zimie obmywa?.

W pocz?tku kwietnia ju? na dobre trzeba sadzi? dr�b, kury, kaczki, g?si, indyki najp�?niej. Ten miesi?c daje ju? nowalje, jest wi?c ci?g?a robota w inspektach i ogrodach.

PRZYS?OWIA

We ?wi?ty Wojciech, kobyli pociech.

?wi?ty Marek wrzuca do wody ogarek.

Kwiecie?, plecie? bo przeplata.

Troch? zimy, troch? lata.

Na ?wi?ty Wincenty,

Nie chod? bosemi pi?ty,

Bo na ?wi?ty Wincenty,

MAJ

RADY GOSPODARSKIE DLA M??CZYZN

Ko?czy? wszelkie zasiewy i sadzenie. Z ko?cem miesi?ca posia? gryk?, proso i len. Kapust? sadzi si? najlepiej po deszczu i okopuje, skoro tylko nale?ycie podro?nie. Ziemniaki po wzej?ciu bronowa?, a potem okopa?. Plewi? chwasty. Karmi? ryby. Przygotowa? kompoty. Zanim drzewa okwitn?, trzeba je oczy?ci? z g?sienic, niszczy? mszyce, strz?sa? chrab?szcze. W razie posuchy podlewa? obficie m?ode drzewka wod?, dobrze jest u?y?ni? pod niemi grunt gnoj�wk? mieszan? z wod?. Szczepi? stare drzewa. Stajnie przewietrza?. Budynki bieli? przeciw muchom. Po uko?czeniu zasiew�w bra? si? do kopania nowych row�w, szczeg�lnie na mokrych ??kach i do naprawy starych, przyczep ziemi? rozrzuci? po s?siednich polach i ??kach.

ROZK?AD PRACY GOSPODARCZEJ KOBIECEJ

Maj, �w pi?kny poetyczny maj, jest miesi?cem nabia?u. Najlepsze mas?o majowe i najwi?ksza go ilo?? wsz?dzie, bo byd?o maj?c ju? ?wie?? pasz?, najwi?cej daje mleka, a ?e jeszcze i upa?�w nie ma, wi?c go naj?atwiej dobrze wyrobi? i oddzieli? od ma?lanki, dlatego mas?o majowe jest najtrwalsze, i owe litewskie najwyborniejsze mas?o bywa majowe.

W maju wi?c trzeba zbiera? mas?o na ca?oroczny zapas, sol?c go dobrze. W mie?cie rzadko kiedy bywa tak tanie w maju, aby go warto by?o skupowa? i zbiera? na zapas zimowy. Gdzie jest za?o?one gospodarstwo mleczne na spos�b zagraniczny, w tym miesi?cu najlepiej si? udaj? wszelkie sery ze s?odkiego mleka. W ogrodach najwi?ksza robota, sadzenie rozsady i r�?nych flanc�w, warzywa etc. Zaczyna si? zaraz w pocz?tku maja.

Maj jest rzeczywistym miesi?cem przedn�wka, bo ju? zaczyna by? pusto w piwnicy i spi?arni, a jeszcze ani ogr�d ani las nic nie daje. W ko?cu dopiero maja pojawiaj? si? grzyby tak zwane majowe, gdzie ich jest obfito??, trzeba suszy? w rozmaity spos�b; na s?o?cu suszone krajane mo?na tylko dobrze w maju robi?, gdy? na jesieni ju? s?o?ce tak mocno nie grzeje i nie suszy. Marynowa? nie trzeba, dopiero jesieni?, gdy? cz?sto bez psucia upa?�w letnich nie przetrzymuj?.

W tym miesi?cu tak?e zaczyna si? najwi?ksza robota oko?o drobiu, bo najwi?kszy l?g ma miejsce. Kwiat bzowy nale?y w tym czasie zbiera? i suszy? na lekarstwo. P�?niejsze gatunki lnu siej? si? dopiero w maju. Poniewa? w maju najd?u?sze ju? s? dnie i ma?o si? pali ?wiat?a w pocz?tku miesi?ca, wi?c trzeba wszystkie lampy, szk?a, rezerwuary, banie wymy? woln? wod? z sod? lub szarem myd?em, knoty wyj??, zawin?? w papier, lampy powyciera? bibu?? i pochowa? w pud?a lub do szafy, aby spokojnie doczeka?y do jesieni.

PRZYS?OWIA

Maj, byd?u daj, a sam za piec uciekaj.

Na Wniebowst?pienie, B�g w niebie, robak w mi?so, ?yd w kiesze?,

a diabe? wst?puje w sumienie.

Len zasiany w Stanis?awa,

uro?nie jak ?awa.

?wi?ta Zofia, k?osy rozwija.

Do ?wi?tego Ducha nie zdejmuj ko?ucha,

a po ?wi?tym Duchu, chod? jeszcze w ko?uchu.

CZERWIEC

RADY GOSPODARSKIE DLA M??CZYZN

Okopywa? ziemniaki, buraki plewi? i przerywa?, sadzi? kapust?, sia? p�?niejszy len i konopie. Plewi? pilnie chwasty na polach, kosi? osty i inne chwasty przy drogach i miedzach. Niszczy? pilnie kaniank?. Dopilnowywa? sianokos�w. Sadzi? rozsad? r�?nych warzyw. Niszczy? g?sienice. Uwa?a? na obor? i byd?o. M?odych ?rebi?t i ciel?t, kt�re si? teraz od??cza, nie trzyma? w stajni, ale w zagrodzie dla powietrza i ruchu. Niszczy? muchy w oborze, bo roznosz? zarazki chor�b bydl?cych i ludzkich. Owiec nie wyp?dza? zbyt wczesnym rankiem, bo po rosie ?atwo o wzd?cia. W sadzie podlewa? m?ode drzewka w czasie posuchy i kwiat u jedno i dwurocznych obrywa?. Pilnowa? wychodzenia roj�w w pasiece. Obejrze? stodo?y i strychy, ponaprawia? zepsute dachy. Poprawia? narz?dzia gospodarskie.

ROZK?AD PRACY GOSPODARCZEJ KOBIECEJ

Kto ma odnawia? mieszkanie, malowa? pokoje lub drzwi i okna olejno, okleja? obicie itp., niech zaraz w czerwcu si? zabiera do tego, przedn�wek czas najwolniejszy dla gospodyni, a upa? i powietrze po temu, farby i klej schn? pr?dko, nie zostawiaj?c odoru ?adnego. Czy w mie?cie czy na wsi, robota oko?o odnawiania mieszkania domu, od?wie?ania i politurowania mebli w tym miesi?cu si? uskutecznia. Tylko niedba?e gospodynie zostawiaj? to do jesieni, kiedy najwi?ksza jest robota w domu. Przestawianie i podlepianie piec�w tak pokojowych, jak i kuchennych w czerwcu ma miejsce. Wszelkie zio?a ju? w tej porze nale?y zbiera?.

W mie?cie szycie bielizny i pranie odbywa? si? powinno przed ?w. Janem, firanki nale?y popru?, ufarbowa? i bez krochmalenia pochowa?, w lecie bowiem najcz??ciej si? wyje?d?a, nie potrzeba wi?c zawiesza?. We?niane rzeczy z zimy jak: kaftaniki, po?czochy, koszulki, sp�dniczki itp. wypra? w mydle i schowa?, aby brudne i spocone przez lato nie le?a?y; bo niezdrowo i niszcz? si? pr?dzej, a i mule po mydle nie zal?gaj? si? tak ?atwo. Futra i wszystkie we?niane rzeczy mocno w tym miesi?cu kilka razy przetrzepa? i oczy?ci? na letnie przechowanie. Dywany i inne wi?ksze tym podobne rzeczy przesypa? kamfor? i z?o?one zostawi? w ciemnym pokoju. Z aptecznych zapas�w w pierwszej po?owie czerwca trzeba sma?y? agrest, w drugiej poziomki i truskawki; w ko?cu samym miesi?ca nale?y sma?y? r�??. Groszek zielony na zim? suszy?.

PRZYS?OWIA

Kiedy cz?owiek ??k? kosi, lada baba deszcz uprosi.

Na ?wi?ty Antoni, jagoda si? zap?oni.

Na ?wi?ty Wit, s?owiczek: cyt!

Po ?wi?tym Wicie jest ju? pi?tka w ?ycie.

Gdy si? ?wi?ty Jan rozczuli,

to go dopiero Naj?wi?tsza Panna utuli (2 lipca)

Na ?wi?ty Jan, ka?dy sobie pan;

Nie udawaj biedo pana,

nie zawsze ?wi?tego Jana.

LIPIEC

RADY GOSPODARSKIE DLA M??CZYZN

?niwa b?d? najwa?niejsz? prac? w tym i nast?pnym miesi?cu. Przygotowa? zawczasu kosy, sierpy, ?niwiarki, podr�s?a, ogl?dn?? stodo?y, brogi, ponaprawia? dachy. Ze ?niwami nie zwleka?, ale w miar? pogody spieszy? ze zw�zk?. ?cierniska zaraz podora?.

Przygotowa? pola pod ozimin?. Naw�z dobrze rozrzuca? i przyora?, ale nie g??boko. Ko?czy? plewienie ziemniak�w, burak�w, kapusty i obsypywa? powt�rnie. Sia? poplony. Zbo?e w spichrzach przerabia?. W sadzie ogl?da? drzewa owocowe, czy przy obfitym urodzaju ga??zie si? nie ?ami?. Podpiera? palikami. Robaczywe owoce poodrywa?. Drzewka pilnie w razie posuchy podlewa?. W pasiece miodobranie. Zakupi? na jesie? i na zim? opa?, nawet, je?li mo?na, za sucha pozwozi?.

ROZK?AD PRACY GOSPODARCZEJ KOBIECEJ

W tym miesi?cu najwi?ksza praca ko?o konfitur, galaret, sok�w itp. Jednocze?nie dojrzewaj? w lipcu maliny, porzeczki, wi?nie szklanki i ?ut�wki, morele, a z tych w?a?nie owoc�w soki i konfitury s? najlepsze. Wszystko zaczyna ju? dojrzewa?, nale?y bacznie pilnowa? ogrodu, owoc�w, dogl?da? warzywa (patrz kalendarz rob�t ogrodniczych, Kol?da na rok 1882), oraz zbiera? i suszy? zio?a apteczne. Indyki m?ode dostaj? korali, najniebezpieczniejszy czas dla nich do przej?cia, po kilkadziesi?t pada wtedy z upa?u i niedopilnowania. Dr�b wi?c i przysposabianie zimowych zapas�w wszelkiego rodzaju s? najwa?niejsze zaj?cia gospodyni w tym miesi?cu.

Gdzie gospodarstwo pszczelne zaprowadzone, po zebraniu miodu mo?na si? zaraz zaj?? urz?dzeniem takowego na nap�j. Len zasiany w kwietniu, - w ko?cu lipca si? wyrywa i przesusza. Wa?niejszych prac w dziale gospodarstwa kobiecego w tym czasie nie ma. Skrz?tna jednak gosposia nigdy sobie i domownikom pr�?nowa? nie pozwoli, lecz wynajdzie zaj?cie przynosz?ce i korzy?? w?asn? i po?ytek dla og�?u.

PRZYS?OWIA

Gdy nadchodzi lipiec,

ostatki starej m?ki wypiec.

Nawiedzenie Matki Boskiej,

to si? przed ni? chyl? k?osy,

kt�ry prosto stoi, to z pustoty swojej.

Na ?wi?tego Jakuba, ostatnia siewu pr�ba;

po ?wi?tym Jakubie, ka?dy w swym garnku d?ubie.

Od ?wi?tej Hanki, ch?odne poranki,

szcz??liwy kto na Ann? upatrzy sobie pann?.

SIERPIE?

RADY GOSPODARSKIE DLA M??CZYZN

Ko?czy? ?niwa. ?cierniska wcze?niejsze obsia? pasz? zielon?. Wszystkie podora?. Rozpocz?? ork? pod siewy i to jak mo?na najpr?dzej; przy orce, kt�ra ma by? do?? g??boka, uwa?a?, by nawozu na wierzch nie wyrzuca?. Zebra? len i konopie, zaczyna? ostro?nie podbiera? ziemniaki. Przygotowa? ziarno do siewu. Ziarno na spichrzu cz?sto przerabia? Przygotowa? narz?dzia do zbioru okopowych. Naprawia? piwnice. Zakupi? nawozy sztuczne. W sadzie strz?sa? robaczywe owoce i niszczy? wilki, przysposabia? m?ode szczepki do jesiennego sadzenia. Owoce, przeznaczone na st�?, zrywa? ostro?nie, ka?de bowiem uderzenie wp?ywa na smak i powoduje gnicie. Strz?sa? mo?na tylko owoc przeznaczony do natychmiastowego u?ytku. W pasiece koniec miodobrania, u?o?enie gniazd.

ROZK?AD PRACY GOSPODARCZEJ KOBIECEJ

Zacz?te w lipcu ?niwa w polu daj? kobiecie zaj?cia w dostarczaniu ?niwiarzom mleka, ma?lanki, og�rk�w kwaszonych na orze?wienie w ci??kiej pracy dokonywanej dla dobrobytu pa?stwa, pomimo, i? w dzisiejszym uk?adzie spo?ecznym grube na to si? wydaj? pieni?dze. W Ko?cu sierpnia trzeba ju? kwasi? og�rki na zim?, s? wtedy najlepsze, najtrwalsze bo jeszcze j?drne, zielone i twarde, nie zamiesza si? ?aden nasiennik lub ?�?ty. Wszystkie owoce letnie s? w ca?ej dojrza?o?ci, jab?ka spadaj?ce z drzew niedojrza?e u?ywa? na galaretk?; gruszki marynowa?, smarzy? � suszy? � renklody, r�?ne ?liwki, orzechy ?wie?e, melony smarzy?. Wi?nie czarne zawsze dopiero w sierpniu na konfitury i sok u?ywane � w lipcu bowiem nie s? jeszcze ani do?? czarne, ani do?? soczyste; i w tym czasie dopiero dojrzewaj? du?e czarne hiszpankami zwane. Pilnowa? nale?y bardzo co ogr�d i las dostarcza, aby nie straci? czego z oczu, a potem czu? brak czego w zimie � bor�wki s? ju? dojrza?e, grzyby do suszenia wyborne, s?owem nic z oka nie spuszcza?, zio?a apteczne zbiera?, orzechy laskowe itp. W ko?cu sierpnia, je?eli rok suchy i wegetacja wczesna, nale?y wyrywa? i moczy? len, siany z pocz?tku maja.

PRZYS?OWIA

Ten kto patrzy w sierpniu ch?odu

Nacierpi si? w zimie g?odu.

Kiedy Wawrzyniec nadchodzi,

Ostatni? rzep? sia? si? godzi.

Na Maryji Wniebowzi?cie,

Ostatnie ju? w polu ??cie.

Na Bart?omieja aposto?a,

Bocian do drogi dzieci wo?a.

WRZESIE?

RADY GOSPODARSKIE DLA M??CZYZN

Ko?czy? zw�zk? wszelkich zbior�w i siewy ozimin. Najlepiej sia? zbo?e siewnikiem rz?dowym, bo mniej zbo?a wychodzi i lepiej si? zagrzebuje w ziemi?. Siewnik mo?na sprowadzi? wsp�lnie z s?siadami. Zbiera? mieszanki, ziemniaki, buraki, marchew i brukiew, rzep?, kapust? proso. Ko?czy? g??bokie orki zimowe. ?ywi? dobrze inwentarz, szczeg�lnie konie i wo?y, kt�re teraz ci?gle i ci??ko pracuj?. Przygotowa? dostateczn? ilo?? paszy na zim?. Zbiera? w sadach owoce. Oczyszcza? stare drzewa. Kopa? do?y pod sadzenie drzew owocowych jesiennych.

ROZK?AD PRACY GOSPODARCZEJ KOBIECEJ

W tym miesi?cu jest nawa? pracy dla gospody?; zaczynaj? ju? na dobre dojrzewa? w?gierki, te najpo?yteczniejsze ze wszystkich owoc�w. Konfitury robi? w pocz?tku, kiedy nie s? przesta?e, nast?pnie kompoty czyli konserwy, a gdy zupe?nie dojrza?e marynowa?, suszy? w cukrze lub na lasach, w ko?cu gdy ju? p?kaj? ze s?odyczy i dojrza?o?ci, robi? powid?a. Bor�wki w pocz?tku wrze?nia s? najlepsze i najdojrzalsze do smarzenia, brzoskwinie, ananasy, arbuzy; s?owem wszystko pilne, wszystko wo?a, a dobra gospodyni powinna kolejno to bra? do roboty, co najpr?dzej mo?e uledz zepsuciu. Pomidory s? najpi?kniejsze we wrze?niu � korniszony koniecznie w tym czasie marynowa? wraz z cebulk?, szarlotka i innemi piklami. Rydze i grzyby jesienne s? ju? w obfito?ci, z czego nale?y korzysta?, nie spuszczaj?c si? na p�?niej; jesie? bywa cz?sto u nas sucha, mo?na by wi?c zosta? zupe?nie bez tych specja?�w. Orzechy laskowe i w?oskie zbiera? i suszy?, aby na Bo?e Narodzenie mie? potrzebny zapas.

Wrzesie?, jako miesi?c jest ch?odniejszy, a obfituj?cy jeszcze w nabia?, jest czasem zbierania zapas�w mas?a na zim? i robienia ser�w. Tak obfito?? wszystkiego jest po r?k?, ?e tylko bra? i rozumnie u?ywa?. Grochy szablaste rozmaite zbiera?, ?uska? i na g�rach rozsypane suszy?, jak r�wnie? i cebul?, kt�ra dla bezpiecze?stwa mo?na wykopa? i na g�r? sypa?. W tym czasie przypada moczenie lnu.

We wrze?niu niech przezorna gosposia zebrawszy wszelk? star? wat?, co jest w domu, da do przerobienia, bo i taniej i pr?dzej zrobi?, a b?dzie gotowa na jesienne przerabianie watowych rzeczy jak na przyk?ad ko?der itp.

We wrze?niu zaczynaj? si? d?ugie wieczory, wyj?c wi?c lampy schowane, ponalewa? i od pierwszego dnia u?ycia przyzwyczai? s?u??ce, aby po sprz?tni?ciu pokoi, codziennie knoty obci??y i lampy dola?y, czyni?c to systematycznie ze wszystkiemi i to co dzie?. Tym tylko sposobem mo?e doj?? do dobrze si? pal?cych i nie kopc?cych si? lamp � a to co najwa?niejsza nigdy wypadku by? nie mo?e � co cz?stokro? bywa, gdy nierozwa?na pani pozwala lampy dolewa? i oprawia? wieczorem przy ?wietle, tym sposobem lampa nie dolana rano, pomimo nawet potrzeby koniecznej, nie mo?e by? palona wieczorem.

PRZYS?OWIA

Kto pracowa? w lecie, temu powie wrzesie?,

ciesz si? gospodarzu, t?ust? b?dzie jesie?.

Wielka dla ziemi i zbo?a wygoda,

gdy w ?wi?ty Idzi, przy?wieca pogoda.

Na ?wi?ty Idzi, raduj? si? ?ydzi.

Marja si? rodzi, jask�?ka odchodzi.

Na ?wi?ty Krzy?, owoce strzy?.

Po ?wi?tym Mateuszu, kiep kto w kapeluszu.

PA?DZIERNIK

RADY GOSPODARSKIE DLA M??CZYZN

Ko?czy? orki zimowe. Oczyszcza? starannie rol? z chwast�w. Nie zapomnie? o zrobieniu na polach zasianych ozimin? bruzd i przecznic do nale?ytego odprowadzenia wody. Pilnowa? ziemniak�w w kopcach, usun?? z nich mokr? s?om?, a da? such?, przysypa? je ziemi?, ale nie grubo, ?eby wilgo? mog?a wyparowa?. Zamyka si? kopce ostatecznie dopiero przy pierwszych silniejszych przymrozkach. Ko?czy? zbiory ziemniak�w, burak�w, marchwi, brukwi, rzepy i kapusty. Byd?o karmi? dobrze odpadkami z ro?lin okopowych. Przechodzi? powoli z paszy letniej na zimow?. Opatrzy? budynki na zim?. Przygotowa? opa?. Zbiera? ?o??dzie i szyszki jod?owe. W sadzie zbiera? p�?ne owoce, posadzi? drzewa i krzewy wszelkiego rodzaju. Zabezpieczy? wcze?nie ule.

ROZK?AD PRACY GOSPODARCZEJ KOBIECEJ

Jest to miesi?c najwa?niejszej pracy oko?o dzia?u kobiecego gospodarstwa. Im d?u?ej warzywa w ziemi, a owoce na drzewach dojrzewaj?, tem lepiej, jednak nie nale?y zwleka? zbytecznie i z pocz?tkiem miesi?ca kopa? wszystko. Zimowe owoce jako i gruszki jesienne zbiera? i chowa?. Pieczarki na zagonach zaprowadza?. Warzywa im p�?niej tem lepiej uk?ada? w kopczyk w piwnicy, kartofle do piwnic sypa? i zaraz z pocz?tku miesi?ca wieprze do karmika wsadzi? dla zu?ytkowania drobnych kartofli na wypas, karmi? si? powinny od 6 do 8 tygodni, aby na ?wi?ta Bo?ego Narodzenia by?y gotowe w?dliny. W po?owie miesi?ca trzeba si? zaj?c zaopatrzeniem domu i mieszkania przeciw zimnu, pokoje oczyszcza? gruntownie z kurzu i paj?czyny. ?ciany ociera? p?�tnem suchem obwi?zanem na szczotce, pokoje my?, zaprawia? ju? na p�?rocze zimowe, okna okleja? klajstrem i papierem, co najlepiej, bo zimna nie przepuszcza, mchu nie k?a??, bo pr?dko z?�?knie, lepiej piasek i wat? obsypan? krajan? kolorow? w?�czk?. Kwas siarczany stawia? za okno, ?eby nie zamarza?y. Do futer w pocz?tku miesi?ca zajrze? czy s? w dobrym stanie, gdy? wszelka przer�bka dobrze b?dzie zrobiona, je?eli swobodnie w wolnym czasie, gdy jeszcze mrozy nie s? za pasem, bo wtedy i o ku?nierza trudniej i wszystko dro?ej. W og�le wszelkie przysposobienie garderoby na zim? powinno mie? miejsce w pa?dzierniku. Letnie suknie i wszelkie kolorowe perkale, kt�rych si? ju? w zimie u?ywa? nie b?dzie, spra? w wodzie z myd?em, bia?e lub jasne mocno zfarbowa? i bez krochmalenia, aby nie z?�?k?y, schowa? na zim? do kufr�w.

G?si karmi? po?ladem zbo?a, owsa i j?czmienia przez 3 tygodnie, w czwartym bi?, skuba?, oddzielaj?c puch od pierzy i urz?dzi? p�?g?ski, marynaty itp.

PRZYS?OWIA

W kr�tkie dzionki pa?dziernika,

wszystko z pola, z sadu znika.

Na ?wi?tego Franciszka,

smutna na polu pliszka.

?wi?ty ?ukasz, czego po polu szukasz?

- Rzepy! � Albo? jej w do?ku ?lepy?

Gdy minie Szymona i Judy,

spodziewaj si? ?niegu i grudy.

LISTOPAD

RADY GOSPODARSKIE DLA M??CZYZN

Je?li pogoda sprzyja, nale?y ora? pola, przyorywa? nawozy zielone i stajenne pod wiosenne plony. Nawozi? ??ki i chmielniki kompostami i nawozami pomocniczymi. Osusza? pola, oczyszcza? rowy na ??kach i polach. Opatrzy? dobrze drzewa m?ode w sadzie, by je uchroni? od zaj?cy. Najlepiej okoli? cierniem, na wsysoko?? 1 i p�? metra, w odst?pie na szeroko?? d?oni od pnia drzewka. Przesadza? m?ode szczepki, sadzi? pestki. Zabezpieczy? dobrze kopce i piwnice przed mrozem. Obliczy? pasz? na zim?, by nie brak?o. Je?li ma?o, dokupi? lub sprzeda? co? z inwentarzu, by byd?o nie ucierpia?o g?odu. Stajnie przewietrza?. Zapewni? dostateczn? ilo?? pod?ci�?ki. W pasiece da? ulom zabezpieczenie przed mrozem. Narz?dzia gospodarskie oczy?ci? i schowa?. Wieczorami czyta? ksi??ki religijne, spo?eczne i gospodarskie.

ROZK?AD PRACY GOSPODARCZEJ KOBIECEJ

W listopadzie trzeba ju? na serio my?le? o zaopatrzeniu piwnicy; warzywa i w?oszczyzn? uk?ada?, przesypuj?c obficie suchym piaskiem, kartofle, sypi?c do piwnic, pod?o?y? staremi deskami, aby nie gni?y od ziemi, i je?eli mo?na tak?e piaskiem osypywa?, ostatecznie zimowe owoce uk?ada? na zimowe przechowanie. Kapust? w ko?cu miesi?ca kwasi?, wieprze � karmniki bi?, s?onin? soli? i mi?siwo urz?dza?. Poniewa? zbli?a si? pora, gdzie o baranin? b?dzie trudniej, wi?c marynowa? ca?? faseczk? ?wiartek grubych na spos�b sarny, co daje si? przechowa? do 6-u tygodni.

Na wsi robota oko?o lnu i konopi. D?ugie wieczory nadaj? si? do roboty przy ?wietle lampy � cerowanie, reperacje wszelkiej bielizny � kt�re powinno mie? miejsce przed co miesi?c przed miesi?cznym praniem, bo ?le je?eli bielizna nie zreperowana si? pierze � w tym czasie robi si? ze szczeg�ln? dok?adno?ci? z powodu braku innej pilniejszej roboty.

Podczas jesieni i zimy nale?y podwoi? staranno?? o porz?dek domowy. Codziennie otwiera? lufciki do przewietrzania pokoi � a pomimo zamkni?cia okien, raz na tydzie? ?ciany odkurza? � paj?czyn? zbiera?, kurz starannie wilgotnem, wyci?ni?tem z wody p?�tnem, zbiera? z k?t�w pokoi, z szaf, piec�w, framug itp., pozostawiony bowiem raz, zbiera si? w coraz wi?ksze k??by, kt�re nast?pnie nie mo?na wyprowadzi?, dopiero na wiosn? przy otwartych oknach � nale?y wi?c przyj?? zasad?, ?e im cia?niej i brudniej w jakiem miejscu, tem wi?ksz? nale?y dok?ada? staranno?? w oczyszczaniu go. Im wi?cej starania w codziennym i tygodniowym porz?dku, tem ?atwiejsze utrzymanie wszystkiego w normalnym stanie. Posadzk? froterowan? codziennie po zamiataniu wyciera? grubemi szerskiemi p?atami.

PRZYS?OWIA

W listopadzie kapust? si? k?adzie.

Od ?wi?tego Marcina zima si? zaczyna.

?wi?ta Katarzyna po lodzie,

Bo?e Narodzenie po wodzie.

GRUDZIE?

RADY GOSPODARSKIE DLA M??CZYZN

Ziemia spowita ?niegiem. W dnie ciep?e wygl?da?, czy woda nie stoi na polach. Je?li s? ka?u?e, porobi? rowy na odprowadzenie wody. Wywozi? nawozy. Na grunta ci??kie nawozi? piasek, na ??ki piaszczyste glin?. M?�ci? zbo?e najpierw to, co stoi w stertach. M?ockarnie zakupi?, by na m?�cenie cepami czasu nie traci?. Ziarno oczy?ci? starannie, szczeg�lnie to, kt�re si? przeznacza do siewu. Budynki inwentarskie utrzymywa? ciep?o, przewietrza?. Wozi? l�d, w?giel, drzewo opa?owe i budulcowe. W stawach r?ba? przer?ble. Przegl?da? owoce i warzywa, a usuwa? zepsute. Ci?? i karczowa? stare drzewa. Wieczorami czyta? ksi??ki religijne i gospodarskie, by si? lepiej o?wieca?. Zebrania w K�?ku rolniczym pilnie zwo?ywa? i sprawy wsp�lne zgodnie omawia?.

ROZK?AD PRACY GOSPODARCZEJ KOBIECEJ

Miesi?c adwentu czyli postu obserwowanego ?ci?le w kraju tutejszym. W samym pocz?tku zaopatrzy? si? w bary?ki ?ledzi na ca?y adwent; moczy?, w?dzi?, marynowa?. Jest to czas spokojnego wytchni?cia dla gospody?. Wsz?dzie pe?no zapas�w, czas zimny, nic nie podlega zepsuciu, u?ywa? tylko trzeba. piwa, octy, dro?d?e przysposabia?. Wolnym czasem piec pierniki, makagigi, marcepany. Wieczorami szy? kolendy dla dzieci, domownik�w i biednych. Przed ?wi?tam zaj?? si? oczyszczaniem mieszkania, zaprawianiem jadalnego pokoju, kt�ry nigdy nie wytrzyma tak d?ugo jak inne, praniem zabrudzonych firanek, aby na ostatni tydzie? nie zosta?o zbyt du?o roboty. Na wigili? w mie?cie kupowa? ryby dzie? przed wigili?, soli? pra?on? sol?. Kto chce mie? ryby bardzo tanio, niech kupuje w wigilj? po godzinie 12, ale wtedy musi skwitowa? z dobrego ich urz?dzenia.

PRZYS?OWIA

Grudzie? ziemi? zbrudzi � i izby wystudzi,

ale za to na Gody, ka?dy u?yje swobody.

Od ?wi?tej Barbarki chude przy ogniu garnki.

?wi?ta ?uca, dnia przyrzuca.

Je?li pola zielone, gdy si? Chrystus rodzi,

to Zmartwychwstaniu ?nieg z deszczem przeszkodzi.

••poniedziałek•, 17 •stycznia• 2011 20:26• |

WYKAZ W?A?CICIELI ZIEMSKICH
I ICH MAJ?TK�W PO?O?ONYCH NA TERENIE GUBERNI P?OCKIEJ

STAN NA ROK 1898

Indeks sporz?dzono na podstawie:

�Wykazu p.p. Obywateli ziemskich i maj?tk�w ich, po?o?onych w Guberni P?ockiej�,

zamieszczonego w Wydawnictwie Kupc�w Chrze?cija?skich P?ockich, �Kalendarz, informator p?ocki na rok 1899�

lp.	imi?	nazwisko	nazwa miejscowo?ci	stacja pocztowa
1	Ignacy	Abczy?ski	Borzymin	Rypin
2	Feliks	Adamski	Szwejki Wielkie	Ciechan�w
3	Jan	Adamski	Mijakowo	P?o?sk
4	Hipolit	Aleksandrowicz	Che?minica Wielka	W?oc?awek
5	Moj?esz	A?ter	Kenczewo	Szre?sk
6	Ignacy	Antoszewski	Wilczkowo	Wyszogr�d
7	Juliusz	Arndt	Ostrowitko	Lipno
8	Ludwik	Askanas	?ubki	Staro?reby
9	Markus	Askanas	?ubki	Staro?reby
10	Moj?esz	Askanas	?ubki	Staro?reby
11	Samuel	Askanas	?ubki	Staro?reby
12	Wincenty	Babecki	Soko?owo	Ciechan�w
13	Gustaw	Bachman	Wodzymino	P?ock
14	Jan	Baciarelli	Rydzewo	Ciechan�w
15	W?adys?aw	Bagie?ski	Skoczkowo	Sierpc
16	Zygmunt	Bagie?ski	Kinczewo	Bie?u?
17	Jan	Balcerzak	Borki	M?awa
18	Bronis?aw	Balcerzak	Borki	M?awa
19	Stanis?aw	Balcerzak	Borki	M?awa
20	Teofil	Balcerzak	Borki	M?awa
21	Stanis?aw	Bali?ski	Brudnice	Bie?u?
22	J�zef	Baranowski	??tek	M?awa
23	Eugeniusz	Baranowski	Klu?no	Rypin
24	Alfred	Bartel	Balino	Rypin
25	Antoni	Bartosiewicz	Bartniki	Przasnysz
26	Izydor	Baruch	G?uchowo	Bielsk
27	Karol	Bayer	Skwary	P?o?sk
28	Kacper	Baza?ski	M?yniec	Lubicz
29	Fryderyk	Benke	Strzegowo	Strzegowo
30	Adolf	Be?ski	Smulnia	Szre?sk
31	Edward	Be?ski	B?bnowo	Szre?sk
32	Rudolf	Berg	Chamek	Bie?u?
33	Stanis?aw	Beuth	Ciu?kowo	Wyszogr�d
34	Wojciech	Bia?osk�rski	Mogielniczka	Bielsk
35	Feliks	Bia?osk�rski	Go?ciszka	Szre?sk
36	Antoni	Bia?owiejski	K?czewo	M?awa
37	Edmund	Bia?owiejski	Niedzia?ki	M?awa
38	Henryk	Blank	Kozarzewo	P?o?sk
39	Karol	Blank	Pruszczyno	Wyszogr�d
40	Lejzor	Blass	B?dzemin	Bie?u?
41	Witold	Bni?ski	Steklinek	Lipno
42	Boles?aw	Bogus?awski	Przyborowice	P?o?sk
43	Grzegorz	Bogus?awski	Wi?kanowo	Wyszogr�d
44	Paulin	Bojanowski	Chum?cino	Ciechan�w
45	Antoni	Borzuchowski	Biskupino	Lipno
46	Konstanty	Borzuchowski	Michowo	P?o?sk
47	Czes?aw	Boski	Gorzechowo	Dobrzy? n/Wis??
48	Antoni	Bosko v.Boszko	Czerwi?sk	Wyszogr�d
49	Franciszek	Boszko	Wyszogr�d	Wyszogr�d
50	J�zef	Boszko	S?chocino	Bodzan�w
51	Antoni	Bo?ewski	Ugoszcz	Zb�jno
52	Jan	Bre?da	S?chocino	Bodzan�w
53	Antoni	Brikman	Podnietrzeba	Lipno
54	Jakub	Broniewski	Nu?ewko	Ciechan�w
55	Ludwik	Brudnicki	?agiewniki	Dobrzy? n/Wis??
56	Tomasz	Brudzi?ski	Gr?bczewko Wielkie	P?o?sk
57	Emil	Bruhl	Tupad?y	Dobrzy? n/Wis??
58	Ludwik	Brzeski	Brze?cie	P?o?sk
59	Jan	Brzezi?ski	Cieciorki	P?o?sk
60	Szymon	Buchman	Borzymin	Rypin
61	Edmund	Bukowski	Milob?dzin	Sierpc
62	Ignacy	Bukowski	Go?ciszka	Szre?sk
63	Ignacy	Burczy?ski	Duszoty	Rypin
64	Lesser	Byszowswerder	D?br�wka	Chorzele
65	Lewin	Cemach	Pruszkowo	P?o?sk
66	Jan	Cenzer	Ko?oz?b	P?o?sk
67	Anastazy	Chabowski	Borzewo	Sierpc
68	Adam	Chabowski	Komorowo	Lipno
69	Lejb	Chalbersztadt	K?aki	P?ock
70	Josek	Chalbersztadt	K?aki	P?ock
71	Leon	Chamski	Siedlino	Sierpc
72	Stanis?aw	Chanicki	M?czenino	P?ock
73	Stanis?aw	Chaniewski	Radzimowice	Rypin
74	Franciszek	Charszewski	Kie?ryki	Wyszogr�d
75	Adam	Charzy?ski	Dozin	Wyszogr�d
76	Ignacy	Charzy?ski	S?omino	Wyszogr�d
77	Stanis?aw	Charzy?ski	Borzewo	Lipno
78	Ludwik	Chatkiewicz	Szczawin	Lipno
79	Piotr	Chelchowski	Lisiag�ra	Sierpc
80	Stanis?aw	Chelchowski	Chojnowo	Lipno
81	Adolf	Che?micki	Godziszewo	Rypin
82	Bronis?aw	Che?micki	Kowalki	Rypin
83	Juliusz	Che?micki	?omna	M?awa
84	Ludwik	Che?micki	Dziewanowo	Rypin
85	Stanis?aw	Che?micki	Zgagowo	Przasnysz
86	W?odzimierz	Che?micki	Czarne	Lipno
87	Rudolf	Chirszberg	K?aki	P?ock
88	Kazimierz	Chmielewski	?azy	Chorzele
89	Boles?aw	Chmielewski	Osiek Dolny	Lipno
90	W?adys?aw	Chmieli?ski	Samosarz	Chorzele
91	Kajetan	Chodkowski	Malan�w	Dobrzy? n/Wis??
92	Ksawery	Chondzy?ski	Charzymy	Lipno
93	Zygmunt	Choroma?ski	?ochy	M?awa
94	J�zef	Choroma?ski	?ochy Wielkie	M?awa
95	Antoni	Chyczewski	Kraw?czyn	Staro?reby
96	Jan	Chyli?ski	Rostkowo	P?ock
97	Antoni	Chyli?ski	Rostkowo	Lipno
98	Antoni	Ciborowski	Dobrogosty	M?awa
99	Stanis?aw	Cichocki	Umieszki	M?awa
100	J�zef	Cichocki	Maszewo	P?ock
101	W?adys?aw	Cichocki	Maszewo	P?ock
102	Jan	Cichocki	Maszewo	P?ock
103	Hipolit	Cichowski	Czarzaste Wielkie	Chorzele
104	Edward	Ciechanowski	Komorowo	Lipno
105	Aleksander	Cieszewski	Wilamowice	P?o?sk
106	Walenty	Cieszewski	Pieglowo	P?o?sk
107	Zygmunt	Cie?li?ski	Cie?lino	Lipno
108	Leonard	Cilke	Dobre	Rypin
109	Tomasz	Cissowski	Wyr?ba	Rypin
110	Majer	Cohn	G??boczek	Zb�jno
111	Noech	Cohn	Likiec	Sierpc
112	Antoni	Czachowski	Popowo	Lipno
113	W?adys?aw	Czachowski	Bromierz Wielki	M?awa
114	Antoni	Czachowski	Grzemby	P?o?sk
115	Antoni	Czajkowski	Lubin	Dobrzy? n/Drw?c?
116	Antoni	Czaplicki	Bogurzyn	P?ock
117	Jan	Czaplicki	Modzele	Bodzan�w
118	Jan	Czaplicki	Klewki	Bodzan�w
119	Feliks	Czaplicki	Czaplice	Bodzan�w
120	Walery	Czapli?ski	Modzele	Bodzan�w
121	Witold	Czapski	Konotopie	Sierpc
122	Piotr	Czarnecki	Omi?ciny	Lipno
123	Kazimierz	Czarnowski	B??dowo	Bielsk
124	Pawe?	Czosnowski	Rz?dnowo	P?o?sk
125	Antoni	Daranowski	?ochowo	Sierpc
126	Gracjan	D?browski	Bachorzewo	Dobrzy? n/Wis??
127	Aleksy	D?bowski	Przedwojewo	Ciechan�w
128	Aleksander	D?bowski	Kuczborg	Szre?sk
129	Wiktor	D?bowski	Lipa	Ciechan�w
130	Bronis?aw	D?bski	Go?awino	Zakroczym
131	Mieczys?aw	D?bski	Rycice	Chorzele
132	Wac?aw	D?bski	Galemin	Bie?u?
133	Tadeusz	D?bski	Krzywonos	M?awa
134	Wiktor	Dmochowski	Niedziwied?	Lipno
135	Wac?aw	Dmowski	Golowina	Dobrzy? n/Wis??
136	Stanis?aw	Doberski	D?bek	M?awa
137	Ambro?y	Dobrowolski	Linne	Rypin
138	Antoni	Dobrski	Podleck	Bodzan�w
139	Ludwik	Dobrza?ski	Gurki	Przasnysz
140	Stanis?aw	Domke	Targonie	Ciechan�w
141	Antoni	Drami?ski	Unieck	Raci??
142	Adam	Drewnowski	Wylaz?owo	Dobrzy? n/Wis??
143	Ksawery	Drojecki	Folwark pokolegiacki	P?ock
144	Ludwik	Duczmi?ski	Kamie?	Przasnysz
145	Marceli	Dudzi?ski	Unieck	Sierpc
146	Marian	Duszy?ski	Wiktorowo	Sierpc
147	Pawe?	Dyka? v.Dykan	Gaj	Dobrzy? n/Wis??
148	Adam	Dzier?anowski	Osiek	Wyszogr�d
149	Henryk	Dzier?anowski	Adamki	Zb�jno
150	Aleksander	Dziewanowski	Szp?dowo	P?o?sk
151	Henryk	Dziewanowski	Moszczonne	Zb�jno
152	Jan	Dziewanowski	Brzuze	Rypin
153	Leon	Dziewanowski	Ligowo	Sierpc
154	Feliks	Dziewanowski	Ko?at	Zb�jno
155	J�zef	Dziewanowski	Ko?at	Zb�jno
156	Wac?aw	Dziewanowski	Ko?at	Zb�jno
157	W?adys?aw	Dziewanowski	Ko?at	Zb�jno
158	Wilhelm	Engelbrecht	W�lka Szczawi?ska	P?o?sk
159	Hieronim	Fajans	Wro?ska	P?o?sk
160	Wilhelm	Fetting	Kozarzewo	P?o?sk
161	W?adys?aw	Francki	O?nia?owo	Lipno
162	Tomasz	Gadomski	Helenowo	Przasnysz
163	W?adys?aw	Garli?ski	?ukoszyno	Dobrzy? n/Wis??
164	Andrzej	G?siorowski	Cybulino	Bodzan�w
165	Witold	Geniusz	Radomice	Lipno
166	J�zef	Gierzy?ski	Mogielnica	Bielsk
167	Stanis?aw	Gierzy?ski	Antoniewo	Sierpc
168	Marian	Gierzy?ski	Szumanie	Sierpc
169	Jakub	Gierzy?ski	Dobrosielice	Raci??
170	Bronis?aw	Gizi?ski	Lipnik	Sierpc
171	Jan	Gi?ycki	Dzierzno	Rypin
172	Teodozy	Gi?y?ski	?ukomie	Sierpc
173	Gustaw	Glinojecki	Zaremby	Chorzele
174	Jan	Gli?ski	Duczymin	Chorzele
175	Stanis?aw	Gli?ski	Annowo	Chorzele
176	Damian	Gniazdowski	Grzebek	M?awa
177	Stefan	Gniazdowski	Swiedzebna	Rypin
178	Franciszek	Gockowski	R?twiny	Dobrzy? n/Drw?c?
179	Stefan	Gockowski	Maliszewo	Dobrzy? n/Drw?c?
180	Wojciech	Gockowski	Rembielino	Dobrzy? n/Wis??
181	Roch	Godlewski	K?okock	Lipno
182	Micha?	Godlewski	Bia?osk�ry	Sierpc
183	Stanis?aw	Godlewski	Szalasy	Przasnysz
184	W?adys?aw	Godlewski	Szalasy	Przasnysz
185	Feliks	Godlewski	Cumino	P?o?sk
186	Moritz	Gold	Zbyszewo	Dobrzy? n/Wis??
187	F.	Go?embiowski v .Gomo?	Wrzeszewo	Rypin
188	Leopold	Go??biowski	Grabowo	Ciechan�w
189	Jakub	Go??biowski	Nag�rki	P?ock
190	Adam	Gorzechowski	Zawid? Ma?y	Sierpc
191	Jan	Gorzechowski	S?upca Ma?a	Staro?eby
192	Ludwik	Gorzechowski	Karsy	Raci??
193	Maksymilian	Gorzechowski	Komonino	Strzegowo
194	Micha?	Gorzechowski	My?libo?yce	Dobrzy? n/Wis??
195	Stanis?aw	Gorzechowski	?ukowo	Sierpc
196	J�zef	Goszczy?ski	Strubiny	P?o?sk
197	Stanis?aw	Goszczy?ski	K?sice	Sierpc
198	Julian	Go?cicki	Nowa Wie?	Bielsk
199	Gustaw	Go?cicki	Kuskowo	P?ock
200	Jan	Go?cicki	Bialuty	P?ock
201	Antoni	Go?licki	R?kawczyno	Sierpc
202	Roman	G�recki	Krzykosy	P?ock
203	Kazimierz	G�recki	Pilichowo	P?o?sk
204	Kornel	G�rski	Falecin	Staro?reby
205	Adolf	Grabowski	P�?wierzbick	Sierpc
206	Antoni	Grabowski	Psary	Bielsk
207	Ignacy	Grabowski	K?dzierzyno	Bielsk
208	J�zef	Grabowski	Ogorzelice	Bielsk
209	Karol	Grabowski	Drogiszki	M?awa
210	Konstanty	Grabowski	Sudragi	Rypin
211	W?adys?aw	Grabowski	Garlino	M?awa
212	W?odzimierz	Grabowski	Rostkowo	Przasnysz
213	Micha?	Grabowski	Skwary	P?ock
214	Miko?aj	Grabski	Stempowo	Rypin
215	Gotfryd	Grapatin	Szynwald	Lipno
216	Franciszek	Grekowski	Ke?piny	Rypin
217	J�zef	Grekowski	Ke?piny	Rypin
218	Franciszek	Grodecki	Konopki	M?awa
219	Ignacy	Grodzi?ski	Kretki Wielkie	Rypin
220	Stanis?aw	Grotowski	Gi?ynek	Zb�jno
221	Moj?esz	Grunberg	Petrykozy	M?awa
222	Jan	Grzybowski	Kraszewo	Ciechan�w
223	Adam	Gujski	Mys?akowo	Dobrzy? n/Wis??
224	Jan	Gumowski	Gr?bczewo	P?o?sk
225	Ignacy	Gurbski	Ruszk�w	Ciechan�w
226	Stanis?aw	Gurecki	Staro?reby	Staro?reby
227	Ignacy	Gutkowski	Smiecino	Ciechan�w
228	Jan	Gutowski	Grz?gowo	Sierpc
229	Karol	Heinrich	?apin�?	Rypin
230	Robert	Henke	Lasoty	P?o?sk
231	Kazimierz	Humi?cki	Ostrowite	Lipno
232	Stanis?aw	Humi?cki	Gr?bczewo	P?o?sk
233	Jakub	Humi?cki	Bilino	P?o?sk
234	Wiktor	Humi?cki	Zdziemborz	Lipno
235	Janusz	I?owecki	Sul?nczyce	Sierpc
236	Jan	Imsze?ski	Dzier?anowo	P?o?sk
237	Konstanty	Jab?o?ski	Parze?	P?ock
238	Stanis?aw	Jab?o?ski	Dziewanowo	P?ock
239	Fryderyk	Jabs	Ke?piny	Raci??
240	W?adys?aw	Janowski	Gustawin	P?ock
241	Zdzis?aw	Januszewski	Ostrzykowo	M?awa
242	Artur	Jaroszewski	Ciemniewo	M?awa
243	Jan	Jaroszewski	Klonowo	Przasnysz
244	Zdzis?aw	Jaroszewski	Brody Ma?e	P?o?sk
245	Jan	Jaroszewski	Glinki	Zakroczym
246	Lucjan	Jaroszewski	Grod?ce	Zakroczym
247	W?adys?aw	Jasie?ski	Folwark pobenedykty?ski	P?ock
248	Tomasz	Jaworski	Str�?ewo	Zakroczym
249	Lucjan	Jaworski	Wa?ynko	Sierpc
250	Zygmunt	Jaworski	Wa?ynko	Sierpc
251	Antoni	Jaworski	Brody	P?o?sk
252	Artur	Jaworski	Je?ewo	P?o?sk
253	Jan	Jaworski	Unikowo	Ciechan�w
254	Ignacy	Jaworski	Trembki	Zakroczym
255	August	Je?ewski	Chraponia	Rypin
256	Dominik	Je?ewski	Chraponia	Rypin
257	Adam	Jobs	Kruszenica	Bielsk
258	Stanis?aw	Jurzy?ski	Gutowo	Bielsk
259	Rajmund	Kacperkiewicz	Cekanowo	P?ock
260	Stanis?aw	Kaczy?ski	Jur?ynko	G?socin
261	Henryk	Kad?ubowski	Krysk	P?o?sk
262	Ludwik	Kad?ubowski	Niewik?a	P?o?sk
263	Jan	Kakowski	D?br�wka	Przasnysz
264	J�zef	Kalinowski	Bronowo	P?ock
265	Sabin	Kami?ski	Junoszyce	Dobrzy? n/Wis??
266	W?adys?aw	Kami?ski	Modzele	Nasielsk
267	W?adys?aw	Kami?ski	Komory	G?socin
268	Bohdan	Kanigowski	Mdzewko	Strzegowo
269	W?adys?aw	Kanigowski	Luberadz	Szre?sk
270	Antoni	Kara?kiewicz	Zbyszyno	Staro?reby
271	Teodor	Karczewski	Zawidz	Sierpc
272	Ignacy	Karniewski	Karniewo	Ciechan�w
273	Antoni	Karnkowski	Oleszno	W?oc?awek
274	Ignacy	Karnkowski	Jonczewo	Lipno
275	J�zef	Karski	Franciszkowo	Bie?u?
276	Juliusz	Karski	Kisielewo	Sierpc
277	J�zef	Karwosiecki	W?grzynowo	Sierpc
278	Juliusz	Karwosiecki	Ostrowite	Lipno
279	Adam	Karwowski	Szamborz	Bodzan�w
280	Rajmund	Kasperkiewicz	Zarzyce	Sierpc
281	Ignacy	Kasprowicz	Zygmuntowo	Lubicz
282	Gustaw	Kawecki	Kosiny	M?awa
283	Antoni	Kawecki	Ramutowo	Bodzan�w
284	Leon	Kawecki	Zagajewo	P?o?sk
285	Juliusz	Kerner	Chojno	Zb�jno
286	Edward	Kerner	Chojno	Zb�jno
287	Gustaw	Kin	Sonsieczno	Ciechocinek
288	Maksymilian	Kintzel	Lubowidz	?uromin
289	Moritz	Kirsztejn	Bia?yszewo	Sierpc
290	J�zef	Ki?niewski	D?biny	Rypin
291	Konstanty	Ki?niewski	Cieciorki	P?o?sk
292	Lucjan	Klamborowski	Dalan�wko	P?o?sk
293	Dobros?aw	Klejpa	Czernice	Przasnysz
294	Bronis?aw	Klicki	Grzybowo	M?awa
295	Dominik	Klicki	Grodkowo	Sierpc
296	W?adys?aw	Klonowski	Romanowo	P?o?sk
297	Antoni	Klukowski	Skarboszewo	P?o?sk
298	Feliks	K?obukowski	?ukoszyno	P?o?sk
299	Romuald	K?obukowski	Kamienne	Dobrzy? n/Wis??
300	Szcz?sny	K?obukowski	Kotarczyno	Sierpc
301	Modest	K?obuszewski	?aze?ki	Wyszogr�d
302	J�zef	K?oczowski	Bogdany	Chorzele
303	Micha?	Koci?cki	Cieszkowo Stare	P?o?sk
304	J�zef	Kokoszy?ski	Kobrzeniec	Rypin
305	Antoni	Konczewski	Kozolino	Raci??
306	Henryk	Konitz	Raszewo	M?awa
307	J�zef	Konitz	Raszewo	M?awa
308	Tadeusz	Koperczy?ski	Karwosieki	P?ock
309	Josek	Koral	Trzcianka	Dobrzy? n/Wis??
310	Ludwik	Korzybski	Korzybie	P?o?sk
311	Adam	Kosi?ski	Daniszewo	Bodzan�w
312	Andrzej	Kosi?ski	Gumowo	P?o?sk
313	Feliks	Kosi?ski	Gawarzec	P?o?sk
314	Stanis?aw	Koskowski	Kazimierzowo	Zb�jno
315	Wincenty	Koskowski	Ruszkowo	Rypin
316	Bonawentura	Kotarski	Seromin	P?o?sk
317	Marian	Kotarski	Dro?d?yny	P?o?sk
318	Florian	Kotarski	?�?towo	Sierpc
319	W?adys?aw	Kotarski	Kuniewo	Sierpc
320	Zygmunt	Kotkowski	Romany	Przasnysz
321	Przemys?aw	Kowalewski	Maliszewo	Lipno
322	J�zef	Kowalewski	Begno	Staro?reby
323	Stanis?aw	Kownacki	Trzcianka	Ciechan�w
324	Symplicjusz	Kownacki	Bronowa	P?ock
325	Szymon	Kownacki	Wola Szyd?owska	M?awa
326	Zygmunt	Kozarzewski	Naborowo	Zakroczym
327	Konstanty	Kozarzewski	Aleksandrowo	Przasnysz
328	Jan	Koz?owski	Kleniewo	Bielsk
329	Zygmunt	Koz?owski	Cieszewo	Bielsk
330	Zygmunt	Koz?owski	Borzechowo	Bielsk
331	Piotr	Koz?owski	Koz?owo	Bielsk
332	Stanis?aw	Koz?owski	Krajkowo	Bielsk
333	Wincenty	Krajewski	Dembek	M?awa
334	Adam	Krasi?ski	Pniewo	Ciechan�w
335	Szymon	Krempe?	Wildno	Lipno
336	Wiktor	Krempe?	Podlesin	Rypin
337	Stanis?aw	Krempski	Wieczfnia	M?awa
338	Rudolf	Krempski	Fabijanki	W?oc?awek
339	Rajmund	Kro?nicki	Bielawy	Bie?u?
340	Franciszek	Kruszewski	Pokrzywnica	M?awa
341	Kazimierz	Kruszewski	Aleksandrowo	G?socin
342	Piotr	Kryger	Dzer??czka	Nieszawa
343	Romuald	Kublicki	Turek	Rypin
344	J�zef	Kulak	Karniszyn	Bie?u?
345	Majer	Kuli?ski	Krzynow?oga Ma?a	Przasnysz
346	Eugeniusz	Kunkel	Krzeczanowo	Raci??
347	Ludwik	Kunkel	Milewko	Raci??
348	Robert	Kuntzman	Folwark podominika?ski	P?ock
349	Karol	Kuntzmann	Folwark podominika?ski	P?ock
350	Henryk	Kuntzmann	Folwark podominika?ski	P?ock
351	Ignacy	Kwasieborski	Kaw?czyn	Lubicz
352	Zygmunt	Kwasieborski	Wempi?y	Staro?reby
353	Jan	Kwiatkowski	Szczepkowo	M?awa
354	Ignacy	Kwiatkowski	Nadratowo	Szre?sk
355	Marian	Kwiatkowski	Z?otowo Koziczki	Szre?sk
356	Ezechiel	Lasocki	Sierakowo	Przasnysz
357	Franciszek	Lasocki	Pep?owo	Przasnysz
358	Grzegorz	Lasocki	Karwacz	Przasnysz
359	J�zef	Lasocki	Pep?owo	Przasnysz
360	Teodor	Lasocki	Kuskowo	Bielsk
361	Wilhelm	Lehr	Poniatowo	Bie?u?
362	Felicjan	Lekszycki	Mo?ciska	Rypin
363	Gustaw	Lentz	Rembowo	Ciechan�w
364	Karol	Lentz	Kobylino	Ciechan�w
365	Tomasz	Le?niewicz	W�jtowstwo	Lipno
366	Lejzor	Lewin	Szelugi	P?ock
367	Adolf	Lidenfeld	?ubki	Staro?reby
368	Jan	Ligowski	Sk�rzno	Lipno
369	Wac?aw	Linowski	Steklin	Lipno
370	Wac?aw	Lipski	Wi?c?awice	Dobrzy? n/Wis??
371	Gracjan	Lisicki	Morkowo	Lipno
372	Kazimierz	Liwski	Przepitki	P?o?sk
373	Ignacy	Lniski	Grabiny	Lipno
374	Konstanty	Loewski	Szczepkowo	P?o?sk
375	Wincenty	Lutomirski	Osiek	P?o?sk
376	Antoni	Lutomski	Uniechowo	W?oc?awek
377	Franciszek	?aguna	P?czki	Ciechan�w
378	Aleksander	?asiewicki	Tyszki	Bie?u?
379	Franciszek	?asiewicki	Zdziw�j	Chorzele
380	Stanis?aw	?asocki	Rycharcice	Bielsk
381	Antoni	?azowy	Szczepkowo	Ciechan�w
382	Bronis?aw	?ebkowski	Paw?owo	P?o?sk
383	Tadeusz	?ebkowski	Wyszyny Ko?cielne	Dobrzy? n/Wis??
384	J�zef	?empicki	Malu?yn	Ciechan�w
385	Karol	?empicki	S?kowo	Ciechan�w
386	Marian	?empicki	Kucice	Przasnysz
387	Wincenty	?obert	Wisnewo	M?awa
388	Stanis?aw	?ubie?ski	Konarzewo	G?socin
389	Ludwik	?ukoski	Borkowo Ko?cielne	Bielsk
390	Jan	Machczy?ski	Czermin	Rypin
391	J�zef	Machczy?ski	Dombrusk	P?o?sk
392	Lewin	Majeran	Dylewo	Staro?reby
393	Felicjan	Makomaski	Murawy	P?o?sk
394	Ariel	Makowski	Drogiszka	Chorzele
395	Tobiasz	Makowski	Szczepanki	M?awa
396	Jan	Malczewski	B?dkowo	Ciechan�w
397	Zbigniew	Malinowski	Niemczewo	Rypin
398	J�zefat	Maliszewski	Cieciersk	Bielsk
399	Stanis?aw	Ma?kowski	?mijewo	Ciechan�w
400	Konstanty	Ma?owiejski	Nadg�rze	Lipno
401	Franciszek	Markowski	?mijewo	Ciechan�w
402	Antoni	Mars	Mokowo	Dobrzy? n/Wis??
403	Jakub	Marsza?	Wierzbica Rumocka	Bie?u?
404	Ignacy	Marsza?	Wierzbinca Rumocka	Bie?u?
405	Piotr	Marsza?	Wierzbica Rumocka	Bie?u?
406	W?adys?aw	Mar?antowicz	?erniki	Szre?sk
407	Edmund	Mayer	Trzaski	Lipno
408	Ksawery	Mayer	Myslakowo	Sierpc
409	Piotr	Mayzel	Agnieszkowo	P?o?sk
410	Zygmunt	Mazowiecki	Umienino	P?ock
411		Mazowiecki v .Barczewski	Boles?awice	Lubicz
412	Stanis?aw	M?czewski	Szczytno	Sierpc
413	Julian	M?kolski	Borzewo	Sierpc
414	Edward	Mendelslu	Kijaszkowo	Lubicz
415	Ludwik	Meyer	Jarczachowo	Strzegowo
416	Grzegorz	Miakota	?a?e	Rypin
417	Tadeusz	Mi?czy?ski	Wielkie	Ciechan�w
418	Aleksander	Mi?czy?ski	Tuza Wielka	Dobrzy? n/Wis??
419	Ksawery	Mieczkowski	Kobuszyn	Bie?u?
420	Teofil	Mieczkowski	Chromakowo	Bie?u?
421	J�zef	Mieczy?ski	Cieszewo	Staro?reby
422	Stanis?aw	Mieczy?ski	Rogozino	P?ock
423	Adam	Mierzejewski	Gumowo Kamienne	P?o?sk
424	Klemens	Mieszkowski	Mi?czyno	P?ock
425	Cyprian	Mijakowski	Nowopole	Chorzele
426	Rudolf	Mijakowski	Grabowiec	Rypin
427	Jan	Milewski	Remb�wko	P?ock
428	J�zef	Milewski	Koterman	Ciechan�w
429	Kazimierz	Milewski	Szemki	Ciechan�w
430	Jakub	Milewski	Remb�wko	P?o?sk
431	Antoni	Mi?ob?dzki	W�lka Szczwi?ska	Lipno
432	Dawid	Mintz	Brudnice	Sierpc
433	Zygmunt	Miszewski	Sobowo	Dobrzy? n/Wis??
434	Stefan	M?odowski	Arciszewo	Zakroczym
435	Konstanty	M?odzianowski	Michalinek	P?ock
436	Boles?aw	M?y?ski	Wo?niki	Bielsk
437	Leon	Moczulski	Kanigowo	Dobrzy? n/Wis??
438	Modest	Molakowski	Brudzyno	P?o?sk
439	Bronis?aw	Molsdorf	Piotrkowo	Raci??
440	Ignacy	Morawski	Kobylinek	Staro?reby
441	J�zef	Morawski	Smardzewo	M?awa
442	Konstanty	Morawski	Le?niewo G�rne	Bie?u?
443	Pawe?	Morawski	Smosarz	Zakroczym
444	Jan	Moszcze?ski	Miecznikowo	P?o?sk
445	Jan	Mo?cicki	Osiek	P?o?sk
446	Karol	Mo?cicki	Janin Stary	P?o?sk
447	Teofil	Nadratowski	Przegradz	Bielsk
448	Marian	Nadratowski	Ruduwko	Bielsk
449	M?cis?aw	Na??cz	Kik�?	Lipno
450	Edward	Nejman	?apin�?	Lipno
451	W?adys?aw	Nied?wiedzki	Chudzewo	Lipno
452	Adam	Niemirowski	?wiersk	Zakroczym
453	Hipolit	Ni?y?ski	Murawka	Bielsk
454	Piotr	Noskowski	W?�ki	Ciechan�w
455	Herman	Oberfeld	Kossemin	Sierpc
456	J�zef	Obr?bski	Kamionki	P?ock
457	Micha?	Ogarew	Kliczki	Ciechan�w
458	W?adys?aw	Okni?ski	Folwark powikariuszowski	P?ock
459	Bronis?aw	Olszewski	Kamienne	P?o?sk
460	Jan	Olszewski	Jonczewo	Chorzele
461	Sylwester	Olszewski	Gaje	Chorzele
462	Stanis?aw	Olszewski	?mijewo	M?awa
463	J�zef	Olszewski	Jonczewo	Chorzele
464	Stanis?aw	Olszy?ski	Kosiny	Ciechan�w
465	Ludwik	Or?owski	Go?cimin	Sierpc
466	W?adys?aw	Or?owski	Likiec	Rypin
467	Stanis?aw	Orzeszkowski	Leszczyno	M?awa
468	Franciszek	Osiecki	Go?lice	P?ock
469	Konstanty	Osipow	Staroguby	P?o?sk
470	Antoni	Ossowski	Drozdowo	M?awa
471	Marian	Ostrowicki	Piskorzyno	Rypin
472	Aleksander	Ostrowski	D?u?niewo	M?awa
473	Antoni	Ostrowski	Leszno	Przasnysz
474	Ludwik	Ostrowski	Goszczyno	P?ock
475	Roman	Ostrowski	Z?otopole	Lipno
476	Wincenty	Ostrowski	Kobrzeniec	Rypin
477	Zygmunt	Ostrowski	Borki	Rypin
478	W?adys?aw	Ostrowski	Trzcianka	Dobrzy? n/Wis??
479	Konstanty	Ostrzeniewski	?opacin	Ciechan�w
480	Fryderyk	Ott	Wawrzonko	P?o?sk
481	Laurenty	Paj?k	Janowo	Przasnysz
482	Ludwik	Paw?owski	Osada Stracho?	Lipno
483	Kajetan	Piechowski	Dziektarzewo	Rypin
484	W?adys?aw	Piechowski	Nosarzewo	M?awa
485	Jan	Pilchowski	Sobanice	P?o?sk
486	Antoni	Pilitowski	Chudzyno	Raci??
487	J�zef	Pilitowski	Wo?owa	Bielsk
488	Stanis?aw	Pisarzewski	Kondrajec	Ciechan�w
489	Tomasz	Piwkowski	Modzele	Nasielsk
490	Adolf	Piwnicki	Kuchary	P?ock
491	Antoni	Piwnicki	Rusinowo	P?ock
492	Ignacy	Piwnicki	Cie?le	P?ock
493	Piotr Waldemar	Piwnicki	Hylino	P?ock
494	Stanis?aw	Piwnicki	Sikorz	P?ock
495	W?odzimierz	Piwnicki	Cetki	P?ock
496	Marian	Piwnicki	Hulbiny	P?ock
497	Zygmunt	Piwnicki	Starorypin	Rypin
498	Wiktor	Piwnicki	Szyjki	P?ock
499	Marian	Piwnicki	Wielgie	Lipno
500	Karol	Pl?skowski	Piaseczna	G?socin
501	Antoni	P?oski	Purzyce	P?ock
502	Boles?aw	P?oski	Kamionka	Dobrzy? n/Drw?c?
503	Jan	P?oski	Dulsk	Dobrzy? n/Drw?c?
504	Karol	P?oski	Mch�wko	Staro?reby
505	Leopold	P?oski	Szre?sk	Szre?sk
506	Aleksander	P?oski	Go?ciszka	P?o?sk
507	J�zef	Podczaski	Cie?lino	Ciechan�w
508	W?adys?aw	Podczaski	Niegocin	Lipno
509	Kazimierz	Podczaski	Olszyny	Chorzele
510	Adam	Podkuli?ski	Wksin	Ciechan�w
511	Wojciech	Podowski	Ograszka	Bielsk
512	J�zef	Polkowski	Czaplice	Chorzele
513	Andrzej	Pomianowski	Pomianowo	P?o?sk
514	Zygmunt	Pomianowski	Halino	P?o?sk
515	Antoni	Pomianowski	Pomianowo	Bie?u?
516	W?adys?aw	Pomirski	Borzymin	Lipno
517	Henryk	Ponikiewski	Nu?ewo	M?awa
518	Antoni	Popkowski	G�ra	Wyszogr�d
519	Wac?aw	Pop?awski	Mierzynek	Bie?u?
520	W?odzimierz	Powichrowski	Szczytno	Bielsk
521	Salomon	Pozner	Kuchary	P?o?sk
522	Feliks	Pr?dzy?ski	Pr?czki	Rypin
523	Hipolit	Pruchnicki	Szlasy	Ciechan�w
524	Izrael	Prusak	?wiklino	M?awa
525	Bronis?aw	Pruski	P?omiany	Dobrzy? n/Wis??
526	Jan	Pruski	Z?owody	Dobrzy? n/Wis??
527	Jan	Pruski	Dyblin	Lipno
528	Bronis?aw	Pruszy?ski	Wo?niki	Lipno
529	Ludwik	Pryli?ski	Mieszczk	P?o?sk
530	W?adys?aw	Przedpe?ski	Worowice	P?o?sk
531	Wiktor	Przedpe?ski	Winnica	Rypin
532	Alfons	Przeradowski	Rudno	Przasnysz
533	Mateusz	Przybojewski	Chociszewo	P?ock
534	Teodor	Pszcz�?kowski	Wa?niewo	Dobrzy? n/Wis??
535	Stanis?aw	Puzyna	Z?bowo	Lipno
536	Kajetan	Pydynkowski	Sumuwko	Przasnysz
537	Ryszard	Radwa?ski	J�zefowo	Rypin
538	Stefan	Radzicki	So?sk	Zb�jno
539	Rajmund	Radzimi?ski	Kulany	M?awa
540	Fryderyk	Rajkowski	Bocheniec	Ciechan�w
541	Franciszek	Rajkowski	Dreglin	Ciechan�w
542	Emil	Randerat	Wojszczyce	Wyszogr�d
543	J�zef	Rapacki	Andrychi	Ciechan�w
544	Leopold	Rasmus	Czernik�wko	Bie?u?
545	W?adys?aw	Redich	Wo?niki	M?awa
546	Jan	Reiger	G?owi?sk	Rypin
547	Gustaw	Reinhard	Rembielino	Chorzele
548	Karol	Reinhard	Szyd?�wko	M?awa
549	Marian	Rejchel	P?czkowo	Bielsk
550	Reinhold	Ribold	Pi�rkowo	Sierpc
551	Adolf	Ribold	Humencino	Ciechan�w
552	Izaak	Rogow	Rakowo	M?awa
553	Feliks	Rog�jski	Sarnowo	M?awa
554	W?adys?aw	Roguski	Go?lice	Strzegowo
555	Ignacy	Rokicki	Mochowo	Dobrzy? n/Wis??
556	Wawrzyniec	Roman	D?br�wka	Chorzele
557	Aleksander	Roman	Pep?uwko	M?awa
558	Antoni	Ro?ciszewski	Rempin	Sierpc
559	Edward	Ro?ciszewski	Radomin	Rypin
560	Gustaw	Ro?ciszewski	Kobrzeniec	Sierpc
561	Ignacy	Ro?ciszewski	Blinno	Sierpc
562	J�zef	Ro?ciszewski	Ozorkowo	Rypin
563	Kazimierz	Ro?ciszewski	Brudze?	Lipno
564	Tomasz	Ro?ciszewski	??pino	Lipno
565	W?adys?aw	Ro?ciszewski	Czachowo	Sierpc
566	Zygmunt	Ro?ciszewski	Barany	Lipno
567	Seweryn	Ro?ciszewski	Niedr�?	Lipno
568	W?odzimierz	Ro?ciszewski	Dobrzenice	Lipno
569	Ryszard	Ro?ciszewski	Borkowo	Lipno
570	Andrzej	Ro?ciszewski	O?nia?owo	Lubicz
571	Izaak	Rozen	Lubianka	Lubicz
572	Ludwik	Rozwadowski	Kobylniki	Ciechan�w
573	Jan	R�?ycki	Ignackowo	Sierpc
574	Jan	Ruchalski	W?glewo	Chorzele
575	Julian	Rudowski	G?u?ek	Bie?u?
576	Edward	Rudowski	P�?wiesk	Rypin
577	Ignacy	Rudowski	G?u?ek	Chorzele
578	Franciszek	Rumocki	Mak�wiec	Rypin
579	Zdzis?aw	Rutkowski	Kulin	W?oc?awek
580	W?adys?aw	Rutkowski	Turowo	W?oc?awek
581	Alfred	Rutkowski	P�?wiesk	Rypin
582	Artur	Rutkowski	Zasadki	Rypin
583	Wac?aw	Rutkowski	P?onko	Rypin
584	Bernard	Rutkowski	Men?enino	M?awa
585	Witold	Rutkowski	Radzynek	Rypin
586	Stanis?aw	Rybicki	Kluszewo	Rypin
587	Stanis?aw	Rykowski	Krzynow?oga	Chorzele
588	Marceli	Rzeczkowski	Bara?ce	Sierpc
589	Antoni	Rzeszotarski	Wojnowo	M?awa
590	Stanis?aw	Rzeszotarski	Strachacz	M?awa
591	Zygmunt	Rzeszotarski	Sztalmierz	M?awa
592	Jan	Sadkowski	?abowo	Ciechan�w
593	Marian	Sadkowski	Kondrajec	Sierpc
594	Adam	S?chocki	Ostrzykowo	Rypin
595	Jan	S?chocki	Ostrzykowo	Rypin
596	Stanis?aw	S?dzimir	Turza Wielka	Rypin
597	Dawid	S?kpil	?apin�?	Rypin
598	Robert	S?kpil	?apin�?	Rypin
599	August	Sieklucki	Siekluki	Wyszogr�d
600	Tomasz	Sieklucki	Goleszyn	Raci??
601	Felicjan	Siemi?tkowski	Radziki Wielkie	Rypin
602	W?adys?aw	Siemi?tkowski	Gradzanowo	Sierpc
603	Franciszek	Siemi?tkowski	Mileszewy	P?ock
604	Julian	Siemi?tkowski	Mary?ka	Bielsk
605	J�zef	Siemi?tkowski	W?pielsk	Rypin
606	Julian	Siemi?tkowski Molski	Rachocin	G?socin
607	J�zef	Siennicki	Zagwizdy	Bie?u?
608	Feliks	Siennicki	Zagwizdy	Bie?u?
609	Adam	Sierakowski	Kretki	Rypin
610	J�zef	Sierpicki	Nowopole	P?ock
611	Jan	Siniarski Czaplicki	Kowalewko	M?awa
612	Wac?aw	Skarzy?ski	Siecienie	Lipno
613	Stanis?aw	Skarzy?ski	Grudusk	Ciechan�w
614	Ludwik	Skupie?ski	Wyszyny	P?ock
615	Dawid	Sliske	Tomaszewo	Rypin
616	Adolf	S?upecki	Osiek	Dobrzy? n/Wis??
617	Beniamin	Smole?ski	Purzyce	Przasnysz
618	Bronis?aw	Smole?ski	Za?u?e	Przasnysz
619	Marian	Smole?ski	Kaki	Przasnysz
620	Roman	Smole?ski	Smolino	Przasnysz
621	Florian	Smole?ski	G?�wczyno	Przasnysz
622	Julian	Smole?ski	?wierczynko	Bielsk
623	Feliks	Smoli?ski	Rakowo	Wyszogr�d
624	Jan Paulin	Smoli?ski	?lepkowo	P?ock
625	Marian	Smoli?ski	Gostkowo	P?ock
626	Czes?aw	Smoniewski	?niedzianowo	Ciechan�w
627	J�zef	Smoniewski	?ukoszyno	P?ock
628	Ludwik	Smoniewski	Zdziar Ma?y	P?ock
629	Stanis?aw	Smoniewski	Go?ocin	P?ock
630	Jan	Sokolnicki	Krystianowo	Lipno
631	Antoni	Sokolnicki	Mary?ka	Bielsk
632	Aleksander	Sosnowski	D?bowa	Lipno
633	Oskar	Sponagel	Sitno	Rypin
634	Jan	Stacherski	Karolewo	Lipno
635	Teodor	Starczewski	Zbyszyno Wielkie	Przasnysz
636	Ignacy	Starczewski	Piltowo	P?ock
637	Kazimierz	Stawiski	W�lka Garwarska	Sierpc
638	Tomasz	Stobecki	Zakrzewo Koscielne	P?ock
639	Narcyz	Strumi??o	Kosiny Stare	M?awa
640	Franciszek	Strzeszewski	Garwacz	P?ock
641	Czes?aw	Strzeszewski	Jarocin	P?o?sk
642	Kazimierz	Strzeszewski	Arcelino	P?o?sk
643	Roman	Strzeszewski	Wkra	P?o?sk
644	Stanis?aw	Strzeszewski	Koziminy	P?o?sk
645	Franciszek	Sudziarski	Czarnocin	P?o?sk
646	Pawe?	Sumi?ski	Kotowe	P?o?sk
647	Marceli	Sumi?ski	Bondkowo	Lipno
648	Aleksander	Syski	Zawady	Rypin
649	Jan	Syski	?elechy	Rypin
650	Wac?aw	Syski	Bo?ki	Rypin
651	Antoni	Szadkowski	Pie?ki	Ciechan�w
652	Henryk	Szarewicz	Dobrska	Wyszogr�d
653	Wac?aw	Szarewicz	Dzierzg�wko	Wyszogr�d
654	Stanis?aw	Szatkowski	Witoszyn	Lipno
655	Jakub	Szczawi?ski	Ostr�w	Lipno
656	Aleksander	Szczepkowski	Florencja	Sierpc
657	Feliks	Szeffer	Bo?kowo Kmiece	P?ock
658	Jan	Szempli?ski	Kowalewo	Rypin
659	Miko?aj	Szempli?ski	Mazowsze	Lipno
660	Leon	Szempli?ski	Micha?kowo	Lipno
661	Izodor	Szenwitz	Stopino Pianki	W?oc?awek
662	Fryderyk	Szliske	?apin�?	Rypin
663	Z.	Szmakfcfer Pr?dzy?ski	Bia?eb?oto	Ciechan�w
664	Jan	Szrul	Grzemby	Bielsk
665	Henryk	Szu?tkowski	Grzemby	Bielsk
666	Aleksander	Szur	Konarzewo	Sierpc
667	Mateusz	Szwarski	Paprotki	Rypin
668	Jan	?niechowski	Wylaz?owo	M?awa
669	Gustaw	?niechowski	Kokoszczyno	Rypin
670	W?adys?aw	?wiat?owski	Bogate	Przasnysz
671	Boles?aw	?wiecicki	Mlice	P?o?sk
672	Henryk	?wiecicki	Nowa Wie?	Rypin
673	Tadeusz	?wiecicki	Maliszewo	Rypin
674	J�zef	?wierkocki	Stropkowo	P?o?sk
675	Kajetan	?wi?cki	Kie?ki	M?awa
676	Antoni	?wi?cki	Rzemin	M?awa
677	Franciszek	Tab?cki	Gnojno	Rypin
678	Konstanty	Tab?cki	Gnojno	Rypin
679	Micha?	Tab?cki	Gnojno	Rypin
680	Jan	Ta?ski	Obrembiec	Ciechan�w
681	Antoni	Ta?ski	Mi?oszewiec	Ciechan�w
682	Feliks	Tarnowski	Wo?niki	P?ock
683	Antoni	Tarnowski	Kamienica Ko?cielna	Dobrzy? n/Wis??
684	Stanis?aw	Tarnowski	Barcikowo	P?ock
685	W?adys?aw	Tarnowski	Skrzynki	P?ock
686	J�zef	Tarnowski	Siemi?tkowo	Rypin
687	Szczepan	Tarnowski	?uk�wko	Rypin
688	Krystian	Templin	Soko?owo	Rypin
689	Kuntzman	Teodor	Lisiny	Rypin
690	Henryk	Todtleben	Ma?achowo	Lipno
691	Wiktor	To?oczko	Suszewo	Lipno
692	Karol	Trinks	Feliksowo	Lipno
693	Miko?aj	Tryniszewski	Haw?owo	Lipno
694	Feliks	Trzci?ski	Czarnomino Km.	P?o?sk
695	Adolf	Trzebi?ski	Chymi?cino	Ciechan�w
696	W?adys?aw	Tucholko	Gozdowo	Sierpc
697	Jan	Tun	Dzierzno	Rypin
698	Ignacy	Tun	Koziebrody	Sierpc
699	Rudolf	Tun	Lipa	Ciechan�w
700	Wincenty	Tun	Kadu?towo	Ciechan�w
701	Franciszek	Turowski	Czarnocin	P?o?sk
702	Jan	Turski	Maliszewko	Lipno
703	Henryk	Turski	Niedzborz	Rypin
704	Zygmunt	Turski	Niedorzyn	Rypin
705	Stanis?aw	Ty?ski	Kisielewo	P?ock
706	Julian	Ujazdowski	Nag�rki	P?ock
707	Zygmunt	Umi?ski	Dziembakowo	P?o?sk
708	Boles?aw	Unierzyski	Lewiczyn	Rypin
709	Lejba	Unkiel	Hednia	Ciechan�w
710	Henryk	Unruh	Szabsk	P?o?sk
711	Franciszek	Urba?ski	Nowogr�dek	Lipno
712	J�zef	Wa?niewski	Rybniki	Lipno
713	Gustaw	Wa?niewski	Bli?no	Sierpc
714	Florian	Wa?niewski	Schabajewo	Bodzan�w
715	Franciszek	Wa?niewski	Zaborowo	M?awa
716	Jan	Wa?niewski	Cyndaty	Raci??
717	Lucjan	Wa?niewski	Szczepkowo	M?awa
718	Marceli	Wa?niewski	Galein G�rny	Bie?u?
719	Wincenty	Wa?niewski	Wr�blewo	P?o?sk
720	Walenty	Wa?niewski	Bukowice	Ciechan�w
721	Hipolit	W?sowicz	Jasienie	Lipno
722	Marian	W?sowicz	T?uch�wko	Dobrzy? n/Wis??
723	Tomasz	W?sowicz	Glewo	Dobrzy? n/Wis??
724	J�zef	W?sowicz	Grzybowo Wielkie	M?awa
725	Jan	Wernik	Umienio	Bielsk
726	J�zef	Wernik	Paw?owo	M?awa
727	Piotr	Wernik	Rudowo	Bielsk
728	Wincenty	W?sierski	Bombalice	Bielsk
729	Mieczys?aw	W?sierski	Strzygi	Rypin
730	August	Wieliczko	Smoszewo	Zakroczym
731	W?adys?aw	Wieliczko	?ukowo Wielkie	Raci??
732	Aleksander	Wielog?owski	Dzier?anowo	Bodan�w
733	Stanis?aw	Wierczy?ski	Wichorowo	P?o?sk
734	Franciszek	Wierzbicki	Druchowo	Raci??
735	Zygmunt	Wierzbicki	Bachorz	Dobrzy? n/Wis??
736	J�zef	Wierzbicki	???ynek	Lubicz
737	Antoni	Wilczewski	P?onczynek	Rypin
738	Leonard	Wilczewski	Jastrz?bie	Lipno
739	Micha?	Wilgelm	Chojnowo	Przasnysz
740	Franciszek	Wiloch	Rostkowice	Wyszogr�d
741	Leon	Wi�rkiewicz	Gniewkowo	Bodzan�w
742	Wincenty	Wi?niewski	Wr�blewo	Ciechan�w
743	W?adys?aw	Wi?niewski	Kossobudy	Raci??
744	Ludwik	W?odek	Niestu?	Ciechan�w
745	Jan	W?ogiewski	W?oczewo	P?ock
746	Feliks	Wodzy?ski	Targonie	Ciechan�w
747	Rajmund	Wodzy?ski	Targonie	Ciechan�w
748	Tadeusz	Wodzy?ski	Targonie	Ciechan�w
749	W?adys?aw	Wodzy?ski	Targonie	Ciechan�w
750	Rajmund	Wojtulewicz	Brze?ce	P?o?sk
751	Ernest	Wolf	Tomaszewo	Rypin
752	Krystian	Wolf	?apin�?	Rypin
753	Wac?aw	Wolibner	Gulczewo	P?ock
754	J�zef	Wolibner	Borowiczki	P?ock
755	J�zef	Worowski	Dzikowo	Ciechan�w
756	Lucjan	Wrotnowski	D?utowo	Bie?u?
757	Felicjan	Wrzecionkowski	Karwowo	Staro?reby
758	Jan	Wycza?kowski	Pozarzyn	Wyszogr�d
759	Piotr	Wyrzykowski	Cieksin	Nasielsk
760	Grzegorz	Zaborowski	Wola ?aszewska	Raci??
761	W?adys?aw	Zakrocki	Wawrzyno	Sierpc
762	Edward	Zakrzewski	Kosmaczewo	Bielsk
763	Ludwik	Zakrzewski	Rogiennice	Bielsk
764	Marceli	Zakrzewski	Kosmaczewo	Bielsk
765	J�zef	Zakrzewski	Zakrzewo	Dobrzy? n/Wis??
766	Gustaw	Zalewski	Dalanowo	P?o?sk
767	Franciszek	Za??ski	?agiewniki	Dobrzy? n/Wis??
768	Jan	Za??ski	Su?kowo	Ciechan�w
769	Jan	Za?uski	Czarnocinko	Ciechan�w
770	Ksawery	Zawadzki	Postru?e	P?o?sk
771	Tadeusz	Zawadzki	Grzybowo	Ciechan�w
772	J�zef	Zawadzki	Wo?niki	P?o?sk
773	Eugeniusz	Zawadzki	Wo?niki	P?o?sk
774	Bronis?aw	Zawadzki	Wo?niki	P?o?sk
775	Adolf	Zawidzki	Blichowo	Bodzan�w
776	Fabian	Zawidzki	Je?ewo	P?o?sk
777	W?adys?aw	Zawidzki	Karwowo Szlacheckie	Bodzan�w
778	Kazimierz	Zawodzi?ski	P?onczyn	Dobrzy? n/Drw?c?
779	Antoni	Zboi?ski	Go?lice	P?ock
780	J�zef	Zboi?ski	Go?lice	P?ock
781	Kazimierz	Zdziarski	Su?ocino	Sierpc
782	Boles?aw	Zdziarski	Ostrzykowo	Staro?reby
783	Tomasz	Zdziarski	Julianowo	Ciechan�w
784	W?adys?aw	Zdziarski	Zasady	Rypin
785	Julian	Zdziemborski	Przegradz Wielki	Bie?u?
786	Tomasz	Zdziemborski	Przegradz Ma?y	Bie?u?
787	Pawe?	Zglinicki	Romatowo	Sierpc
788	J�zef	Zglinicki	Szumanie	Sierpc
789	Wincenty	Zglinicki	Kochonie	Dobrzy? n/Wis??
790	Adolf	Zieli?ski	Kownaty	P?o?sk
791	Jan	Zieli?ski	Wola	Lipno
792	J�zef	Zieli?ski	Czernikowo	Lubicz
793	Ludwik	Zieli?ski	Wierzbick	Lipno
794	W?adys?aw	Zieli?ski	Chodor??ek	Lipno
795	Antoni	Zyznowski	Dunaj	M?awa
796	J�zef	?era?ski	Garlino	M?awa
797	Stanis?aw	?era?ski	Garlino	M?awa
798	Ignacy	?mijewski	Ilinko	P?o?sk
799	Wincenty	?mijewski	Go?cimino	P?o?sk
800	Franciszek	?ochowski	?och�wko	Staro?reby
801	Edmund	?�?towski	Sokoliniki	Staro?reby
802	Emil	?�?towski	W�jty	P?o?sk
803	Wincenty	?urawski	Bonis?aw	P?o?sk

Wersja oryginalna dost?pna on-line http://www.tnp.org.pl/eb ooks.htm

Redaktor, stycze? 2011 r.

•Więcej artykułów…•